جناب دوستان استظهار مشفقا مكرّما سركار شاهنشاه روحى فداه مقرّر فرمودند محرمانه به جناب شما بنويسم كه البتّه از حركت نالايق سيّد عبد الله مستحضر شدهايد ، كه با وجود تذكرات متعدده كه در باب او ميان عاليجاهان ميرزا مصطفى خان « 1 » و آبتصاحب واقع شده ، همينقدر كه فهميده تدليسات او آشكار شده و مىشود خود را از طهران خارج كرد ، و به اعتقاد خود خيال حيله و تدليس تازه نمود .
از شخص او بروز اين حركات هيچ استبعاد ندارد ، ولى در حالتى كه عاليجاه آبت صاحب از خيال او استحضار داشته باشد ، جاى كمال تعجب است . زيرا با وجود دو نامور معروف مثل ميرزا مصطفى خان و آبتصاحب كه از جانب دو دولت محض براى تحقيق اين امورات معيّن شده و مجالس متعدد و مذاكرات كردهاند و اغلب مسائل حل شده ، در باب اين شخص بخصوص اگر ميرزا مصطفى خان به قاعده حركت كرده چه جاى بحثى و اگر شبهه در مطلب بخصوص در حق او نموده ، اولا لازم بود شبههء او را به اولياى دولت ايران اظهار بدارد . در حالتى هم كه اولياى دولت ايران اعتنا نمىكردند مقدور بود آن جناب را نزد دولت ايران شاهد و واسطه قرار بدهد . اگر باز احقاق نمىشد ، لازم بود رجوع به ثالثى كه از براى همين كار از طرفين معيّن شده بود ، نمايد . نه اينكه بدون همهء اينها اينچنين آدم مفسد شرير را مطلق العنان نمايد ، يا مقوّى خيالات باطلهء او شده كه هيچ نتيجهء خيرى نخواهد داشت . مگر زحمات اولياى دولتين را كه صادقانه و خالصانه روزبهروز بر مدارج ارتباط و اتحاد مىافزايند از مقصود اصلى دور سازند و آن جناب مستحضرند كه عاليجاه آبتصاحب اقدام به هيچيك [ از ] فقرات مسطوره ننموده .
لهذا چون مكررا اعتقاد صادقانهء آن جناب ، در ازدياد روابط دولتين ، در پيشگاه اقدس همايون خسروانه آشكار گشته مقرر فرمودند مخصوصا به آن جناب اظهار كنم كه از آبتصاحب سؤال نمايند اگر رفتن سيّد عبد الله با اطلاع عاليجاه معزّى اليه بوده ، با مرعى نداشتن فقرات مسطوره و انديشه نكردن از نتيجهء آن ، چگونه اقدام به اين كار كرده است . در چنين حالت بر آن جناب لازم خواهد بود كه حقيقت اين فقره را هرچه زودتر مقدور شود به اولياى دولت انگليس معلوم نمايند ؛ و اگر اين حركت را سيّد عبد الله بدون استحضار عاليجاه آبتصاحب نموده ، بر خود او هم لازم خواهد بود كه اين حركت خودسرانهء او را به اولياى دولت خود معلوم دارد .
هامش
( 1 ) . ميرزا مصطفى خان پسر بزرگ ميرزا سعيد خان انصارى مؤتمن الملك وزير خارجه در دورهء ناصر الدين شاه .