به تخصيص برادر مهربان ميرزا امام قلى كه با آن اسوء حال ده روز بنده منزل نشسته انتظار مقدم شريف خداوندگارى را داشت ، به سر مبارك سركار خدايگانى چنان مستأصل نشده است كه به حيّز عرض و تحرير آيد . اگر حمايت از مشار اليه در تبريز بفرمايند و حكم منصوب بودن او را از خان دبير « 1 » بگيرند ، و به عاليجاه آقا ميرزا على ناپسرى مقرب الخاقان ميرزا سعيد خان وزير دول خارجه مرحمت كنند ، او با مشار اليه رفيق شفيق است . به زودى حكم را به مشار اليه مىرساند . مىخواست از دنبال به چاپارى بيايد فورى مانع شده و متعهّد گرديد كه فرمايش خداوندگارى حجّت است . جاننثار هم واسطهء كار اوست آدم نجيب و بسيار صديق است . اميد كه او را و بنده را مأيوس نفرمايند . زياده جسارت نرفت . امر عالى مطاع .
- 259 - عريضه ميرزا فتحعلى خان به فرخ خان امين الدوله « 2 » شكايت از اعزام فرّاش مأمور وصول وجه شيلات
پشت نامه به خط شكسته خوش : عريضه
روحى فداك اين فرّاشى كه مأمور دريافت وجه شيل است هرروزه متعرّض شده و اوقات را تلخ مىكند . شما مىدانيد اين وجه ، ملزمى مخلص نيست . و منتها اين است كه آدم پسر سلطان احمد خان كه در سدهء خمامه بود وعده كرد و نوشته سپرد كه دو ماهه از عهدهء وجه برآيد ، وعدهء او گذشت و تنخواه را نفرستاد . چارهء آن آسان است كه تا آخر ماه هرگاه تنخواه را نياورد ، يك نفر محصّل معيّن مىشود كه رفته تنخواه را با خدمتانه بگيرد و برگردد . زياده عرضى نيست . قدغن فرمايند فرّاش نزد مخلص نيايد ، و السلام .
حاشيهء نامه به خط فرخ خان ظاهرا به ميرزا آقا خان نورى صدراعظم :
خداوندگارا پس از آنكه عاليجاه مقرّب الخاقان ميرزا فتحعلى خان ، سه ماه
هامش
( 1 ) . مراد ميرزا محمد حسين فراهانى دبير الملك رئيس دفتر ناصر الدين شاه است .
( 2 ) . مرحوم حسنعلى خان معاون الدوله پشت نامه مرقوم داشتهاند : « نويسنده ميرزا فتحعلى خان است كه به مرحوم فرخ خان نوشته [ و ] حاشيه خط فرخ خان ( امين الدولهء بعدى ) است كه گويا به ميرزا آقا خان صدراعظم نوشته » .