- 223 - نامهء ميرزا آقا خان نورى به فرخ خان « 1 » امين الملك ( امين الدوله ) ترس صدراعظم از چاپ كتاب ميرزا حسين سرابى و آگاهى ايرانيان از پيشرفت اروپائيان
برادر مكرّما شنيدم عاليجاه ميرزا حسين « 2 » منشى سفارت كبرى به مراقبت شما كتابى از تفصيل سياحت سفارت و اوضاع اروپا نوشته مىخواهد در تبريز چاپ نمايد . لازم آمد براى استحضار شما بنويسم البته دانستيد كه فرزند مكرّم سيف الملك « 3 » هم در اوقات سفارت خود ، اينطور كتابى نوشته مىخواست چاپ بكند . به جهت اينكه براى مردم فرق اوضاع اروپا با اوضاع ايران درست معلوم نشود ، راضى نشدم چاپ بزنند . شما هم البته نخواهيد گذاشت عاليجاه ميرزا حسين اين كتاب را باسمه نمايد كه به همهجا منتشر شود و براى مردم درست آگاهى از اوضاع اروپا حاصل شود كه مصلحت نيست . ان شاء الله وقت آمدن ، آن كتاب را عاليجاه مشار اليه خواهد آورد . يقين از روى حقيقت نوشته است . شما هم كه از طرز خدمت و مراقبت و صداقت او راضى هستيد و
هامش
( 1 ) . تصوير و توضيح اين مكتوب به شمارهء 36 در مقدمهء مخزن الوقايع چاپ دانشگاه تهران ، به قلم استاد ايرج افشار چاپ شده است .
( 2 ) . حسين بن عبد الله سرابى مؤلف مخزن الوقايع ( در شرح مأموريت و مسافرت فرخ خان امين الدوله ) .
( 3 ) . سيف الملك ( عباسقلى خان ) در سال 1271 براى تعزيت وفات نيكلا امپراطور روس به پطرزبورغ رفت . ميرزا حبيب الله افشار قزوينى كه سمت منشيگرى او را داشت شرح سفر و وضع مردم روسيه را نوشت . نسخهاى از اين سفرنامه در كتابخانهء ملى به شمارهء 1787 خطى موجود است . ( از مقدمهء استاد ايرج افشار بر مخزن الوقايع ، چاپ دانشگاه تهران 1344 ، ص 26 ) .