از سركار شما زياد تعريف پيش سردار كرده بود ، و السلام .
- 221 - دعوت وزيرمختار انگليس از سردار احمد خان براى صرف شام
اصلاح كار مظفر الدوله و شير على خان با سردار احمد خان حكمران هرات و انتصاب يوسف خان پسر خانبابا خان سردار به حكومت قم و ساوه « 1 » و لوازم كارخانهء شماعى .
تصدق خاكپاى همايونت گردم حسب الامر قدر قدر ملوكانه يوسف خان را آوردم . ابلاغ فرمايشات مقرّره را به او نمودم كه هم خود او مطلع شده هم به شاهزاده والدهاش استحضار بدهد . حالا نزد اين غلام مراجعت كرده خود و والدهاش از صميم قلب همهء تعهداتى كه به دستخط مبارك مقرّر شده متعهد مىشوند . شش هزار تومان را هم مىگويد از فرداى چهارشنبه تا يك روز بعد مىپردازم . اگر مقرر مىفرمايند بگويم پيشكش را حاضر نمايند و التزام لازمه را هم از يوسف خان بگيرم و والدهاش هم در التزام ، ضامن تعهدات يوسف خان بشود و زودتر كارهايش تمام بشود .
در باب منگنهء اوطاق سربى براى شمع كافورى موسيو بروس را آوردم مفصّلا به او حرف زدم . گفت بعضى اسباب و لوازم اين منگنه در قورخانه موجود مىشود و بعضى را بايد از بازار خريد . آنچه از بازار بايد خريده شود حاضر كرده به من بدهيد . بعد از پانزده الى بيست روز منگنه را تمام كرده تحويل مىدهم . قراردادم هرچه مىخواهد سياهه كند . آنچه در قورخانه موجود است موضوع كرده آنچه از بازار ابتياع شود به زودى خريده به او تحويل شود و مشغول ساختن بشود . امروز بطورى كه عرض شده تمام مىكنم و تفصيل را فردا معروض خاكپاى مبارك مىدارم . اميدوارم به اندك مراقبت لوازم كارخانهء شمّاعى به زودى و خوبى فراهم بيايد .
مظفر الدوله و شير على خان « 2 » را هم امروز خواستهام كه قرار كار آنها را با سردار
هامش
( 1 ) . در عريضهء شمارهء 137 رسما به نام خانبابا خان سردار و شاهزاده همسر او اشاره شده است . بنابر تعليقات دكتر حسين محبوبى اردكانى در جلد دوّم چهل سال تاريخ ايران ، به كوشش ايرج افشار ، ص 496 ، خانبابا خان سردار ، پدر همسر ميرزا داود خان فرزند ميرزا آقا خان نورى صدراعظم بوده است .
( 2 ) . مظفر الدوله و شير على خان از سران افغان ( ر . ك : مجموعهء اسناد و مدارك فرخ خان امين الدوله ، چاپ دانشگاه تهران ، ج 2 ، ص 207 ) .