- 214 - عريضهء ايشيك آقاسىباشى به ناصر الدين شاه راجع به كشيدن سيم تلگراف از سرحد عثمانى اختلاف ظهير الدوله و شهاب الملك و دستور احضار او از خراسان به خط شاه
امروز زكام شديدى شدهام حالتى ندارم ، تلگراف هم ان شاء الله كشيده مىشود
تصدق خاكپاى اقدس همايونت گردم ظهير الدوله « 1 » پاكتى به اسم غلام انفاد داشته بود ، در جوف پاكت محمد ابراهيم خان پسرش گذارده بود . در روز عصر دوشنبه به اين غلام رسيد . لازم دانست كه از نظر مهر اثر مبارك نوشتجات او را بگذراند . يك فقره نوشتجاتش در باب شهاب الملك « 2 » است كه مشاركت او را در كارها خوش نداشته ، چنان كه خود شهاب الملك هم موافق رقعه [ اى ] كه صريح به چاكر نوشته بود و انفاد حضور مبارك نمود كمال كراهت را با اين حالت از توقف ارض اقدس داشته و به ابرام استدعاى احضار خودش را كرده است . ظاهر اين است كه با وجود حالت طرفين احضار شهاب الملك بهتر از توقّفش باشد . چون آن اتّفاق معنوى را با هم نخواهند داشت . دور نيست ضرر توقف شهاب الملك به جهات عديده ، از منفعتش بيشتر باشد . ديگر امر ، امر همايون اعلى روحنا فداه است .
نايب سفارت انگليس هم امروز عصر دوشنبه بعد از مراجعت از دار الشورى « 3 »
هامش
( 1 ) . ظهير الدوله : يارمحمد خان ظهير الدوله وزير و حاكم هرات كه از دولت ايران لقب ظهير الدوله را داشت ( عين الوقايع ، چاپ موقوفات دكتر محمود افشار ، 1369 ، ص 42 ) .
( 2 ) . شهاب الملك : حاج حسين خان شاهسون ( يوزباشى - شهاب الملك - نظام الدوله ) در سال 1271 ه . ق منصبش يوزباشى بود . در 1273 در فتح هرات به وسيلهء حسام السلطنه از سركردگان سپاه بود . در 1274 به سمت چاپارچىباشى ( - رئيس كل پست يا وزير پست ) منصوب شد . در 1276 به لقب شهاب الملك ملقب گرديد . در 1283 كه منصب اميرتومانى داشت رئيس قشون و سردارى ( فرمانده لشكر ) خراسان شد .
در 1284 حاكم كرمان و در 1289 پس از عزل حسام السلطنه حاكم كرمان گرديد . در اوايل 1291 ملقّب به نظام الدوله گرديد ( به تلخيص از شرححال رجال ايران ج 1 ، ص 393 ) .
( 3 ) . دار الشورى : در سال 1275 ه . ق كه ميرزا آقا خان نورى از صدارت معزول و مغضوب شد ، ناصر الدين شاه از انتخاب صدراعظم به كلى منصرف گرديد و حكم كرد كه شش وزارتخانه بدون اينكه صدراعظم تعيين كند ، تأسيس شود و در همين زمان ، به امر شاه دار الشوراى دولتى تأسيس و به موجب دستخط شاه ميرزا جعفر خان مشير الدوله كه سابقا چندينبار به سمت سفارت به دربارهاى اروپا رفته بود و پيرمردى مجرّب و بااطلاع و حدودشناس بود به رياست آن تعيين شد . شش وزيرى كه براى مجلس مزبور انتخاب شدند به -