حاضر كند كه با حسام السلطنه روانه شود ، فرمايش همايون را به سردار كل رساندم .
عرض كرد اطاعت مىكنم ، تا رفتن حسام السلطنه قبضش را گرفته به نظر مبارك مىرسانم . خود چاكر هم مواظب خواهد بود كه وجه سهماههء دو فوج به حسام السلطنه برسد .
مؤيّد الدوله هم امشب به شاهزاده عبد العظيم مىآيد ، فردا هم شرفياب خواهد شد . از چاكر دستور العمل ورود خود را خواسته بود ، هرطور مقرّر دارند جواب به او نوشته شود .
موسيو روس عريضه نوشته ديروز نزد چاكر آورد كه از نظر مبارك بگذارند ، اگرچه . . . « 1 »
صدر نامه به خط ناصر الدين شاه :
. . . « 2 » كه راه حرفى باقى نماند . مؤيد الدوله فردا وارد بشود . من فردا سوار مىشوم وقتى كه شهر آمدم به حضور بيايد . به موسيو روس هيچ جوابى ندهد . پول افواج مراغه و ماكو را هم البته گرفته به حسام السلطنه بدهد . البته البته .
- 203 - مذاكره با وزيرمختار انگليس دربارهء استخدام افسران انگليسى عقيدهء من هم اين است كه اين كار حالا باشد . . . ضرورت تربيت بيست فوج پيادهنظام و هزار نفر سوارهنظام و هزار نفر توپچى ! هو
تصدّق خاكپاى اقدس همايونت گردم در باب صاحبمنصبان انگليسى آخر حرف رالنسن با اين غلام اين شد كه هروقت و هرقدر صاحبمنصب كه براى تربيت نظام ايران خواسته باشيد ما مىدهيم بدون مواجب .
اين غلام براى اطلاع اينكه تا چه عدد مضايقه ندارند بدهند ، گفتم اعتقاد من اين است كه دولت ايران براى بيست فوج پيادهنظام و هزار نفر سوارهنظام و هزار نفر توپچى اينقدر صاحبمنصب از دولت انگليس بخواهد كه اين عدد قشون را بتواند كاملا تربيت
هامش
( 1 ) . مركب پخش شده خوانده نمىشود .
( 2 ) . دنباله ندارد .