- 157 - دستخط ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله دربارهء غلّهء ديوانى حاجى قوام را نبايد چندان رو داد !
امين الدوله عريضه [ اى ] كه نوشته بودى ملاحظه شد . در باب غلهء ديوانى و اينكه ضرر بىجهت در كمى نرخ ديوان عايد مىشود حرفى نيست . البتّه قرار محكمى بدهيد با اطلاع مستوفى الممالك با وزير و آنچه منفعت اين عمل جديد است ، تمسّك علىحده دبير الملك بايد بدهد . البته بگيريد به حضور بفرستيد . ليكن دقّت زيادى در اين عمل به ملاحظهء سرباز و قشون لازم است ، او را هم با كمال دقّت با اطلاع سپهسالار قرار بدهيد كه ضررى به احوال قشون وارد نيايد ، البتّه بعد از اطمينان از آن قرار اين عمل را بدهيد و تمسّك از دبير الملك بگيريد به حضور بياوريد .
البتّه تفاوت نرخ عمل ملك التجارى را هم كه وزير متقبّل شده است از خبّازها پيشكش گرفته به حضور بياورد بسيار خوب است قرار آن را هم بده و تعيين مبلغ را هم عرض بكن .
در باب عرايض سردار كل و صاحب ديوان بسيار خوب پسفردا آمده عرض كند .
كاغذهاى حاجى قوام رسيد ليكن حاجى را نبايد چندان رو داد .
- 158 - دستخط ناصر الدين شاه در جواب عريضهء فرخ خان امين الدوله « 1 » دلتنگى فرخ خان از حرفهاى مردم و دلجويى شاه از او
عريضهء مفصّلى كه نوشته بودى ملاحظه شد . دلتنگى كه كردهايد درست است .
امّا مكرّر نوشته و گفتهام كه كمال التفات و وثوق را به شما داشته و داريم . ابدا اين قسم حرفهاى بىمعنى مردم بر شما نقصى وارد نخواهد آورد . رفتار و مماشات « 2 » با همهء دولتها لازم است و بخصوصه آنچه مراوده كه با خارجه داشته اكثرا خوب ، بلكه كلا فرمايشات ماست كه انجام مىدهند دخلى به شخص شما ندارد . مردم تصوّرات بىمعنى
هامش
( 1 ) . تصوير و توضيح اين دستخط در مقدمهء استاد ايرج افشار بر كتاب مخزن الوقايع ، از انتشارات دانشگاه تهران ، 1344 به چاپ رسيده است .
( 2 ) . رسم الخط شاه : مماشاط