حسام السلطنه بفرست ، مثل اين است كه خودم نوشتهام . بعد همان دستخط فرهاد ميرزا را دوباره لاك كرده براى فرهاد ميرزا به زودى بفرست .
- 144 - دستخط ناصر الدّين شاه به فرخ خان امين الدوله احضار اعتضاد السلطنه و فوكتى براى مشورت دربارهء خريد كارخانه از خارج
امين الدوله از قرارى كه مستوفى الممالك نوشته بود ، امروزه هم نمىتواند دستور العمل آذربايجان را بياورد . شما الان با اعتضاد السلطنه « 1 » و فوكتى « 2 » بياييد اينجا ، قرار كارخانجات داده شود ، زود .
- 145 - دستخط ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله دربارهء فارس و خوزستان فوج سيلاخورى هرزه شده است ، تنبيه مىشوند
امين الدوله نوشتهجات فارس و عربستان « 3 » را كه فرستاده بوديد ديروز رسيد .
ديروز بعلّت مشق افواج و رفتن به اردو نتوانستم خانده « 4 » جواب بدهم . امروز كه جمعه است ، 15 است حالا كاغذها را خانده نزد دبير الملك « 5 » مىفرستم كه زود جواب بنويسيد . بعد بفرستد نزد شما .
هامش
( 1 ) . شاهزاده على قلى ميرزا اعتضاد السلطنه ( متولد 1234 و درگذشتهء 1298 ه . ق ) از افاضل شاهزادگان قاجار .
( 2 ) . فوكتى ايتاليايى معلم مدرسهء دار الفنون . « در سال 1272 موسيو فوكوتى معلم فيزيك ، شيمى و داروسازى به همراه فرخ خان امين الدوله به فرنگستان رفت و وسايل يك آزمايشگاه مناسب با خود آورد . . . » ( تاريخ مؤسسات تمدنى جديد در ايران تأليف دكتر حسين محبوبى اردكانى ، ص 267 ) . « مترجم او در دار الفنون ميرزا رضاى كاشانى بود . » ( ص 280 همان مأخذ ) .
( 3 ) . مراد از عربستان ، خوزستان است .
( 4 ) . ناصر الدين شاه غالبا در دستخطهاى خود « خوانده » را « خانده » مىنويسد .
( 5 ) . ميرزا محمد حسين دبير الملك فراهانى سابق الذكر وزير رسائل يا وزير دار الانشاء ناصر الدين شاه و از منسوبان قائممقام .