مرض مىشود اگر ييلاق بيائيد ، يقينا براى مزاج خيلى خوب است . جوابهاى حسام السلطنه را كلا ديروز پريروز گفتم ، مىنويسند . نوشتهجات حسام السلطنه نزد دبير است ، يقينا جوابها را به اطلاع شما خواهند رساند . دستخط مخصوص هم در جواب عريضهاش نوشتم حاضر است . معطّلى چاپار خراسان عمده براى جوابهاى سلطان احمد خان و تكليف حسام السلطنه در اين باب است به وزير دول خارجه شفاها گفتم با شما نشسته هر قسم مصلحت بدانيد احكام نوشته شود ، نمىدانم شما را ديد يا نه و چه قرار داديد . چاپار بايد زود برود . البته آنچه صلاح دانستهايد به عرض برسانيد . پولى هم كه دبير الملك كسر پنج هزار تومان حوالهء اصفهان را بايد بدهد كه براى حسام السلطنه فرستاده شود ، از قرارى كه ديروز عرض كرد به شما تماما داده است ، اگر اينطور است برات تجارتى زود بفرستيد و الّا تكليف را عرضه دارد . جواب كتابچهء مخصوص آذربايجان سردار كل را هم نوشتم . به دبير گفتم به مستوفى الممالك برساند . البته شما هم بگيريد مطّلع باشيد و محصّلى بكنيد ميرزا مهربان را با كتابچهء امسالهء دستور العمل آذربايجان زود راه بيندازند و باقىماندهء حسابهاى ميرزا مهربان را هم آدم بگذاريد تمام بكنند . زياده فرمايشى نبود .
- 133 - دستخط ناصر الدّين شاه به فرخ خان امين الدوله بىنظمى در خلوت شاهى « 1 » پيش شاهزادهها [ از پيشخدمتها ] التزام بگير كه شراب نخورند و هرزگى نكنند
امين الدوله خلوت نظمى ندارد . حقيقة تو بايد نظم بدهى ، كوتاهى نكن .
قرارى نوشتهام فرستادم . آنچه پيشخدمت است سيزده نفر چهارده نفر باشد بىكموزياد و آنها در دو كشيك معيّن هستند . فردا پيشخدمت هم ده نفر كشيكى ، پنج نفر باشد . امّا آنها را من به اسم معيّن نكردم . هركدام را صلاح مىدانى اسمش را بنويس . و فردا صبح همهء پيشخدمتهاى معزول و برقرارى را بخواه . آنهايى كه معزول هستند از خلوت و
هامش
( 1 ) . « رياست عملهء خلوت خاصهء » ناصر الدين شاه در جلد اوّل كتاب المآثر و الآثار به كوشش ايرج افشار ، ص 43 بدين شرح است : حاج بيژن خان گرجى - آقا محمد حسن پيشخدمتباشى صندوقدار - آقا عبد الله پسر مشار اليه كه به آقا محمد حسن ثانى موسوم گرديد ( دو نوبت ) - فرخ خان كاشانى امين الملك ( امين الدوله ) - ميرزا هاشم خان امين خلوت ( امين الدوله ) - حاج محمد خان فرّاشباشى سال نوزدهم سلطنت - ميرزا محمد خان امين خلوت ( اقبال الدوله ) - غلامحسين خان امين خلوت .