سپهسالار و مستوفى الممالك و دبير الملك و نسقچىباشى قرار اردو را بدهد و كسانى كه از اينجا در ركاب بايد باشند معيّن كنند كه زياده از اندازه نباشند و خيلىخيلى در تقليل آدم و مال و چادر و اسباب سنگين بكوشند . بخصوصه اين خدمت را از تو مىخواهم كه حتى المقدور آدم كم در ركاب باشد و موجب آسودگى خواهد بود . اعلام سردار لازم است و چراغ على خان هم بايد سيورسات از اينجا تا اوّل خاك آذربايجان را حاضر كند و ذهابا و ايابا سيورسات را بايد حكّام حاضر كنند . البتّه آنچه لازمهء قرار است بدهد و مردم را خبر كند كه مالشان را براى 11 حاضر كنند .
11 حركت از اينجا ، 19 محرم وارد اردوى اوجان ، توقّف اوجان هفت روز ، 29 ورود به تبريز ، توقّف تبريز يك ماه صفر به تمامه ، غرّه ربيع الاول رو به طهران روان است ، ربيع الاوّل وارد طهران ان شاء الله .
- 120 - نامهء ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله نگرانى شاه از شورش اهالى تبريز
امين الدوله از قرارى كه اعتضاد السلطنه « 1 » در ضمن عريضه معروض داشته و اخبار تلگراف « 2 » را فرستاده بود يك شورش مختصرى از عوام الناس در تبريز ظاهر شده است . اصل مسئله كه باعث حدوث شورش و همهمه شده است بسيار بىمأخذ و بىمعنى به نظر آمد ، مطلبى نبوده است كه سبب اجماع و محلّ گفتگو گردد . بالقطع در جزو ، يك محرّكى داشتهاند . اگرچه از قرار خبر تلگراف لازمهء اهتمام از كارگزاران آذربايجان به ظهور رسيده و چند نفرى را به قتل و بريدن گوش و تهديدات شفاهى تنبيه و ساكت كردهاند و نظمى حاصل شده است و ليكن به وصول اين دستخط شما تفصيل را
هامش
( 1 ) . على قلى ميرزا اعتضاد السلطنه فرزند فتحعليشاه قاجار از شاهزادگان فاضل و صاحب تأليف است كه در سال 1272 ه . ق به اعتضاد السلطنه ملقب شد . وى مسؤوليتهاى متعددى در دورهء سلطنت ناصر الدين شاه قاجار چون رياست دار الفنون و وزارت علوم و صنايع و معاون و تجارت و تلگراف و . . . را برعهده داشته است . ( شرححال رجال ايران ، ج 2 ، ص 446 ) .
( 2 ) . از آنجايى كه بنابر تعليقات مرحوم دكتر حسين محبوبى اردكانى ( چهل سال تاريخ ايران ، به كوشش ايرج افشار ، ج 2 ، ص 701 ) سيم تلگراف از زنجان تا تبريز در رجب 1277 كشيده شده است ، بنابراين تاريخ تحرير اين نامه بعد از تاريخ مذكور است .