خان حاكم ساوه به مستوفى الممالك نوشته بود كه تا آخر سال عمل مرا كه همه با على بوده است باز بگذاريد باشد ، ما هم قبول كردم « 1 » به اين معنى كه عمل دادوستدى كه دارد ، رشتهاش بهم نخورد . قم عملى علىحده دارد و ساوه چندان ربطى هم با قم ندارد .
از اين گذشته شما مىتوانيد به فرج خان بنويسيد كه عمل حسابش را با على مفروغ بكند و بقيهء سال را ديگر با او رجوع نداشته باشد ، به فرج خان بنويسيد بهتر است و حكم صريح به على داده نشده است . البته فرج خان حسابش را با او مفروغ كند و على به هيچ وجه به عمل قم و ساوه مداخله نكند .
- 109 - دستخط ناصر الدين شاه به فرخ خان راجع به ارسال برات تجارتى
امين الدوله دستخطى به حسام السلطنه « 2 » نوشتم با اين چاپارى كه معجّلا بايد برود و تنخواه برات تجارتى را ببرد ، البته اين دستخط را روانه داريد لازم است .
- 110 - دستخط ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله زياد شدن پول سياه و بالا رفتن قيمت نان
امين الدوله در فقرهء زيادى پول سياه در طهران و كسادى معاملهء رعايا از اين جهت ، ميرزا موسى وزير شرحى نوشته بود ، و اين فقره بسيار بد است و چاره بايد كرد .
البتّه بعد از رسيدن اين دستخط ميرزاى وزير را با معير الممالك حاضر بكن . با چند نفر اهل خبره ، قرار درستى در فقرهء پول سياه بگذار كه رفع اين حرفها بشود .
البته قيمت نان هم شنيديم به همين واسطهء زيادى پول سياه بالا رفته است . بسيار عجيب است حالا قيمت نان بالا برود ، كمال حيرت را كردم . با وزير حرف بزن ، بسيار بد
هامش
( 1 ) . فعل در اصل به صورت مفرد است .
( 2 ) . احتمالا مربوط به زمانى است كه سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه حاكم خراسان و سيستان بوده است .
حسام السلطنه فاتح هرات بنابه نوشتهء اعتماد السلطنه در المآثر و الآثار پنج بار به حكومت خراسان و سيستان منصوب شده بوده است . ( چهل سال تاريخ ايران به كوشش ايرج افشار ، 52 / 1 ) .