نگرانى شاه از وضع نان تهران و تصميم به استخدام صاحبمنصب فرانسوى
. . . مردم همچه مىدانند كه گندم توى جيب من است مضايقه مىكنم سبحان الله ! همهء كسالت ما يك طرف . اين فقرهء نان شهر يك طرف .
امين الدوله امروز چه مىكردى ، خبر تازه چه هست . همهء كسالت ما يك طرف اين فقرهء نان شهر يك طرف . امسال در اين فقره ، عجب زحمتى كشيده و مىكشيم .
نمىدانم آخر اين فقره چه خواهد شد . احكامى و قراردادهايى « 1 » كه ديروز عرض كرديد خوب است ، در صورتى كه به زودى انجامپذير شود .
اولا مواظب باش كه اشخاصى كه بايد دكان نانوايى راه بياندازند ، كوتاهى نكنند ، زود راه بيندازند . ثانيا محصّل مستوفى الممالك و دبير الملك باش كه غلّههاى ولايات را زود برسانند .
از قرارى كه شنيدم بلكه يقين است غلّه [ اى ] كه از ولايات مىآورند و تحويل سيّد ابو القاسم مىشود مثلا صد خروار به او مىدهند ، او پنجاه خروار را به ناندارى مىدهد ، پنجاه ديگر را نگاه مىدارد . از ميرزا موسى « 2 » بپرس ، اگر اينطور است ، بسيار بد است .
چاپار . . . را البتّه فرستاديد . مردم همچه مىدانند گندم توى جيب من است مضايقه مىكنم ، سبحان الله . امسال عجب خبرها رو مىدهد . بارى صبح زود درب خانه حاضر باشيد . زياده فرمايشى نبود .
قرار صاحبمنصب فرنگى را بدهيد با وزير دول خارجه . اعتقاد من اين است صاحبمنصب فرانسه خوب است كه دولتى است و حرف ساير دول را گوش نمىدهد ، هرطور دولت فرانسه دستور العمل بدهد رفتار خواهد كرد . يك جنرال كه سرتيپ باشد بايد مخصوصا خواست از دولت فرانسه ، و اين صاحبمنصبان كه در اينجا هستند با او مع شده خدمت ايران را بكنند ، امّا از اين فقره احدى نبايد مطّلع شود .
- 88 - دستخط ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله
هامش
( 1 ) . در اصل : قراردادهاى
( 2 ) . ميرزا موسى مستوفى تفرشى معروف به وزير ( 1282 - 1198 ه . ق ) پسر ميرزا ابو القاسم و پدر ميرزا عيسى وزير و سيّد عبد الله خان انتظام السلطنه است . ( ر . ك : شرححال رجال ايران ، ج 4 ، ص 164 ) . وى در تاريخ تحرير اين دستخط حاكم تهران بوده است .