- 84 - نامهء حسنعلى خان گروسى اميرنظام « 1 » توصيهء جعفر قلى خان « 2 »
پشت نامه : مهر بيضىشكل به سجع « اميرنظام »
هو فدايت شوم مقرب الخاقان جعفر قلى خان كه در آستان اقدس همايونى سمت پيشخدمتى دارد و او را احضار فرموده بوديد روانهء دار الخلافه گرديد . چون جوان خيلى قابل و لايق و مودّبى است ، اين مختصر را در توصيه و سفارش او خدمت جناب مستطاب عالى عرض مىنمايم كه به اقتضاى لياقت و نجابتى كه دارد هر نوع مرحمت و التفاتى در حق او مبذول بفرمايند شايسته و سزاوار است - زياده مصدّع نمىشوم . ايام شوكت و جلالت مستدام باد . 7 شهر جميدى الاولى 1307 « 3 »
- 85 - امتيازنامهء « 4 » راه تبريز به طهران به مدت شصت سال ! به فارسى و فرانسه در ده صفحه آخر امتيازنامه به امضاى نريمان خان و ژان ساوالان
( 28 اوت 1891 ميلادى - 23 شهر محرم الحرام 1309 )
هامش
( 1 ) . حسنعلى خان گروسى ( 1317 - 1237 ه . ق ) از رجال مدبّر و مؤثر و فاضل دورهء قاجاريه است كه طى شصت و چهار سال مشاغل مهمى در داخل و خارج داشته است .
( 2 ) . به احتمال قوى مراد جعفر قلى خان اعتمادى ( جلال الملك - معين الملك ) از پيشخدمتهاى ناصر الدين شاه است كه در سفر اوّل و دوّم ناصر الدين شاه به اروپا در سالهاى 1290 و 1295 ه . ق از همراهان شاه بود . ( شرححال رجال ايران ، ج 1 ، ص 245 ) .
( 3 ) . درين تاريخ يعنى 1307 ه . ق حسنعلى خان گروسى اميرنظام پيشكار مظفر الدين ميرزا وليعهد و پيشكار آذربايجان بوده و به استناد كتاب شرححال رجال ايران ، 363 / 1 ، مسؤوليت او از 1299 تا 1309 ه . ق ادامه داشته است .
( 4 ) . در بيست و سوّم محرم 1309 قمرى دولت امتياز راه شوسه از جلفا تا تهران را به نظر آقا [ يمين السلطنه ] وزيرمختار ايران در پاريس و نريمان خان وزيرمختار ايران در وين كه در اين سال ملقّب به قوام السلطنه شده بود به شركت كمپانى بلژيكى واگذار نمود و در حقيقت اين دو وزيرمختار ايران واسطه و دلال عمل بودند و به كمپانى بلژيكى كه غيرمستقيم خود روسها بودند واگذار گرديد . ( شرححال رجال ايران ، ج 4 ، ص 390 ) .