آسياى صغير در قرن ششم هجرى
آسياى صغير در قرن ششم هجرى يا دوازدهم ميلادى بين دولت بيزانس و سلاجقهء روم ، امراى دانشمنديه و شاهان ارمنى متنازع فيه بود و اين وضع تا سال 1134 م ادامه داشت .
امپراطوران بيزانس نواحى ساحلى شمالى و غربى را كه مشتمل بر سواحل درياى سياه از طرابوزان تا به سفر و قسمت غربى آناطولى از جزيرهء بورسه تا حدود ازمير و افسوس و تمام سواحل درياى اژه مىشد در تصرف داشتند .
ارمنيان كليكيه را كه در جنوب غربى آن سرزمين بود و شامل سيس و آطنه و طرسوس و آنطاكيه و جزيرهء قبرس مىشد اشغال كرده بودند .
سلاجقهء روم در قسمت داخلى آسياى صغير كه بخش بزرگى از آن را تشكيل ميداد و پايتخت آن قونيه بود سلطنت مىكردند . امراى دانشمنديه در مرتفعات شرقى آناطولى در ولايات كاپادوكيه يعنى در شهرهاى سيواس و قيساريه ( قيصرى ) و ملطيه دولتى تشكيل داده و در نزديكى اين محل فرانكها را به سختى مغلوب كردند و از سال 490 تا 560 هجرى مطابق 1097 تا 1165 ميلادى در آن نواحى حكومت نمودند .
سلاجقهء روم از سال 1110 تا 1117 بكشور بيزانس لشكركشى كردند ولى باز بمرز هاى خود رانده شدند .
دولت بيزانس از سال 1134 تا 1137 م ارمنستان و كليكيه را به زير ربقهء اطاعت خود درآورد . از سال 1137 تا 1180 پادشاهان بيزانس و سلاجقهء روم و اميران دانشمنديه با يكديگر مىجنگيدند .
در سال 1180 سلاجقه روم بر اميران دانشمنديه غلبه كردند ، از آن پس كشور ايشان بين سلاجقهء روم و دولت بيزانس تقسيم گشت . از سال 1189 تا 1190 ديگرباره صليبيان سواحل آسياى صغير را مورد حمله قرار دادند .
آسياى صغير در قرن هفتم هجرى
در قرن هفتم هجرى ( 13 م ) سرزمين آسياى صغير را دولت بيزانس و سلاجقهء آسياى صغير تا سال 1204 م بين خود تقسيم كردند و پس از هجوم صليبىها در سال 1204 به قسطنطنيه ، قسمت بيزانس آسياى صغير بين لاتينها ( در بىتينيه ) و يونانيان ( در نيقيه ) و طرابوزان مستقر شدند .
سلاجقهء روم و مسيحيان صليبى از سال 1204 تا 1223 با يكديگر مىجنگيدند .
مسيحيان صليبى و سلجوقيان روم و اميران قرهمان از سال 1223 تا 1261 باهم در جنگ بودند از بعد از سال 1244 م سلاجقه روم تحت سيطره مغولان قرار گرفتند . در سال 1261 م امپراطورى بيزانس ديگرباره قوام يافت ولى ايالت طرابوزان مستقل باقى ماند .