حصنمنصور « 1 » ، بهسنا « 2 » و حدث « 3 » بود و گذشته از مرعش ، هارونيه ، كنيسه و عين زربى ، ثغورى كه از شام حراست مىكرد و در مجاورت ساحل شرقى شمالى خليج اسكندرونه قرار داشت مصيصه ، اذنه و طرطوس بود .
مرعش را روميها مراسيون « 4 » مىخواندند و گويند آن در جايگاه جرمانيقيه ساخته شده است . معاوية بن ابى سفيان در قرن اول بناى آن را تجديد كرد و در اواخر دورهء امويان مسلمين آنجا را پايگاه خويش ساختند و جمع كثيرى از مسلمانان در آنجا اقامت گزيدند و مسجد جامعى نيز براى خود بنا كردند . هارون الرشيد هم بر استحكامات آنجا افزود . اين شهر يك خندق و دو بارو داشت و در وسط آن قلعهاى بود معروف به قلعهء مروانى كه به قول ياقوت به نام مروان دوم آخرين خليفهء سلسلهء امويان ناميده مىشد . در سال 490 مرعش را صليبيون به سركردگى گودفرى دوبويون « 5 » تصرف كردند و از آن پس مرعش يكى از شهرهاى مهم ارمنيهء صغرى شد ، و مدت زمانى در دست مسيحيان باقى ماند تا زمانى كه دولت ارمنيه منقرض گرديد . قلعهء عين زربى كه نزد صليبيون به نام انازربوس « 6 » معروف بود هنوز پايدار است .
هارون الرشيد در سال 180 هجرى بر استحكامات آن افزود و آن را تعمير كرد .
اصطخرى دربارهء عين زربى گويد اين شهر در جلگهاى كه نخلهاى بسيار دارد واقع است و اطرافش را مزارع حاصلخيز فراگرفته . اين شهر در قرن چهارم شهرى آباد بود و بارويى داشت . گويند در نيمهء آن قرن امير سيف الدولهء حمدانى سه ميليون درهم ( تقريبا 000 / 120 پوند ) براى استحكام آن خرج كرده است . معذلك روميان چند بار آن را تصرف نمودند و در آخر قرن بعد كه به تصرف صليبيون درآمد آن را خراب كردند و سپس يكى از مستملكات ارمنيهء صغرى شد .
هارونيه در غرب مرعش و تا آن يك روز راه فاصله داشت . گويند قلعهء آن منسوب به هارون الرشيد است كه آنرا در سال 183 ساخته است . اين قلعه در يكى از درههاى غربى جبل لكام واقع بود . جبل لكام اسمى است كه جغرافىنويسان مسلمان به سلسله جبال آنتى توروس « 7 » دادهاند .
كنيسه كه اسم كامل آن كنيسة السوداء يعنى كليساى سياه است از ثغور مهم باستانى
هامش
( 1 ) - حصن منصور : از بلاد ديار مضر است در مغرب فرات در نزديكى شمشاط داراى حصار و خندق و سه دروازه بوده است و بين آن و زبطره دو منزل راه بود ( رك : ياقوت ، معجم البلدان )
( 2 ) - بهسنا ( به فتح با وها ) قلعهاى بود در نزديكى مرعش و شمشاط كه از نواحى حلب به شمار مىرفت ( ياقوت ) .
( 3 ) - حدث : قلعهاى بود بين ملطيه و شمشاط و مرعش و آن را قلعه سرخ مىخواندند ( ياقوت )
( 4 ) -Marasion( 5 ) -Godfrey de Boullon( 6 ) -Anazarbus( 7 ) -Anti - Taurus