مسلط گشت و بر تخت ايشان تكيه زد فرمانى صادر كرد كه رواج زبان فارسى در اناطولى متروك شود .
« و هيچكس بعد اليوم در ديوان و درگاه و بارگاه و مجلس و ميدان جز به زبان تركى سخن نگويد « 1 » »
كتاب مختصر سلجوقنامه
خلاصهاى از اين كتاب به زبان فارسى بنام مختصر سلجوقنامه در دست است كه ملخص كننده معلوم نيست . اين خلاصه در بين شعبان سال 683 و شوال 684 هجرى نوشته شده كه هنوز ابن بىبى مؤلف كتاب زنده بوده است . ملخصكننده در تلخيص نامهء خود عبارتپردازى هاى ابن بىبى را حذف كرده و نسخهء 744 صفحهاى او را در 337 صفحه يعنى تقريبا كمتر از نصف آن خلاصه كرده است و سبب تلخيص را در مقدمهء كتاب خود چنين نوشته است :
« كتاب سلجوقنامه از منشآت صدر علامه نادرة الادوار مالك ديوان الطغرا ناصر الملة و الدين يحيى بن محمد المعروف بابن البى بى دامت فضايله كتابى عديم النظير و فقيد المثيل است و در آن اسلوب كه او رفته است و بر آن وجه كه او داد سخن داده مجارات و مبارات او مقدور هيچ صاحب صناعتى نباشد . الا چون جماعت اخوان از كبر حجم آن شكايت كردند و از مطالعه و استفاده محروم مىماندند اين ضعيف باقلت بضاعت در صناعت متعهد و متدرك شد كه مقاصد و مغازى كتاب را بىاطناب در اوصاف و اغراق در تشبيهات در جزوى چند بيارد تا هر كس به تحصيل نسخه و تيسير مطلوب قادر باشند و نفعش بعموم خلق برسد و اللّه ولى ذلك . . . » « 2 »
اين نسخه را كه م . ت . هوتسما خاورشناس معروف هلندى ( متوفى در 1851 ه . 1943 م ) در كتابخانهء ملى پاريس پيدا كرده بود تحت عنوان : « تواريخ آل سلجوق و هذا الجلد مشتمل على مختصر سلجوقنامه و اصله تأليف ناصر الملة و الدين يحيى بن محمد المعروف بابن بىبى » در مطبعه بريل ليدن در 1902 ميلادى بطبع رسانيد « 3 »
هوتسما غير از اين كتاب ، كتابهاى ديگرى نيز دربارهء تاريخ سلاجقه بشرح زير منتشر كرده است :
تاريخ سلاجقهء كرمان به فارسى تأليف محمد بن ابراهيم . تاريخ سلاجقهء عراق تأليف
هامش
( 1 ) - نسخهء عكسى ابن بىبى ص 696 ، مختصر سلجوقنامه ص 326
( 2 ) - مختصر سلجوقنامه ابن بىبى ص 1
( 3 ) -M , H . Houtsma , Histoire des Seldjoucides d'Asie Mineure , d , Apres l'Abrege du Seldjouknameh d'Ibn - Bibi , Texts Persan , publie d'apres le Ms . de Paris , Leide E . J . Brill , 1902 ( - Recueill de Texts relatiIs a l'Hiitoire ds Seldjoucides , Vol IV ) .