تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اخبار سلاجقه روم ( به انضمام مختصر سلجوقنامه ابن بيبي ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 109

مساهمون:

صمقدمه ١٠٩
معين الدين پروانه كه مردى زيرك و جاه‌طلب بود از يكطرف از لحاظ مسلمانى با بيبرس باطنا راه دوستى مىسپرد و از طرف ديگر از ترس مغول با لئون پسر هيتوم پادشاه ارمنستان صغير كه به جاى پدر نشسته بود و اباقا در ظاهر اظهار يگانگى مىنمود . براى آنكه مغول از او ظنين نشوند ، شخصا بهمراهى دختر سلطان ركن الدين سلجوقى به اردوى اباقا رفت و او را به آن عنوان كه مبادا به پيش بيبرس رود به ازدواج اباقا درآورد . و براى دفع يكى از امراى سلجوقى كه سلطان چهارسالهء سلجوقى روم را با خود برداشته و عاصى شده بود لشكرى از اباقا گرفت و به روم آمد و امير عاصى را مغلوب و مقتول كرد و سلطان خردسال را كه امير ياغى مزبور مىخواست به مصر ببرد برگرداند . و اين قضايا بر اعتبار پروانه بيافزود .

واقعهء ابلستان

در سال 675 ه بيبرس بدعوت بعضى از فراريان روم و اطمينان بهمدستى پروانه عازم لشكركشى به آن سرزمين گرديد و با لشكرى بسيار در بيستم رمضان آن سال از مصر حركت كرد . لئون پادشاه ارمنستان به معين الدين پروانه خبر وصول لشكر مصر را اطلاع داد . ولى پروانه قول لئون را پيش امراى مغول دروغ جلوه داد و ايشان را در حال غفلت نگهداشت تا خبر آمدن لشكريان بيبرس به محل ابلستان ( البستان ) در مشرق قيساريه بين جبل توروس و قسمت علياى نهر جيحان رسيد . اميران مغول و پروانه به شتاب لشكرى فراهم كرده به جلوى بيبرس شتافتند . سردارى مغول را طوغون پسر ايلكاى نويان ، و تودون نويان برادر سونجاق داشتند . بيبرس در روز جمعه دهم ذى القعدهء سال 675 ه در صحراى ابلستان قشون مغول و سلجوقى را درهم شكست ، و طوغو و تودون را بكشت و اسير بسيار گرفت . كه از آن جمله يك پسر و يك نوه از معين الدين پروانه بود . سپس به قيساريه رفت و در آنجا منتظر نشست تا شايد پروانه به خدمت او بيايد ولى پروانه به توقات گريخت و در فكر آن بود كه چگونه عذر شكست ابلستان را در پيش اباقا بخواهد . خبر شكست ابلستان ، اباقا را بيش از حد به خشم افكند . بلافاصله شخصا به طرف بلاد روم حركت كرد و به ميدان جنگ ابلستان آمد و پس از زارى بسيار امر داد كه كشته‌شدگان مغول را بشمارند . و چون ديد كه عدد كشتگان لشكر بيبرس نسبت به مقتولين مغول چندان مهم نيست در غضب آمد و عده‌اى از سران سپاه سلجوقى را بقتل آورد . و معين الدين پروانه را كه به خدمت آمده بود مورد عتاب و ملامت سخت قرار داد . پروانه بعنوان عذرخواهى گفت كه لشكريان شامى بناگهان رسيدند و مجال بسيج سپاه فراوان نبود . ايلخان ستمگر به انتقام شكست ابلستان لشكريان خود را بين قيساريه و ارزنة الروم پراكنده كرد و امر به قتل‌عام مسلمين آن بلاد داد و در عرض يكهفته مغولان از دويست هزار تا پانصد هزار