از اشعار آنكه در وصف باد و كشتى گفته است :
دريا نه كه عالمى پر از موج * گاهى به حضيض و گاه بر اوج
ژرفى كه كرانهاش نباشد * راهى كه فسانهاش نباشد ( ؟ )
كشتى نه كه دوزخى فسرده * يك تابوت و هزار مرده
دربارهء كتل هوشنگ گفته است :
كوهى ديدم به عرش همدوش * با طبع سخامنش همآغوش
چون رأى حكيم در بلندى * چون طبع سقيم در نژندى
با ماه و ستاره راز گفته * نشنوده حديث و بازگفته « 1 »
4 - تذكرهء خير البيان كه نسخهاى از آنكه گويا منحصربهفرد و در كتابخانهء آقاى فخر الدين نصيرى امينى - شمارهء 339 فهرست آثار شعرا - موجود است . يك صفحه از اول و چند صفحهاى از آخر اين نسخه مفقود بود اما كوشش و پشتكار آقاى نصيرى سبب شد كه اين اوراق را پيدا كنند و به نسخهء مزبور بيفزايند فعلا نسخه كامل و تمام اوراق آن مجدول و مرصع به الوان مختلف است . عنوانها با شنجرف نوشته شده و هرجا در متن شعرى آمده است ، اطراف آن را با رنگ مشكى و زرد جدول كشيدهاند .
اين نسخه شامل 368 صفحه و هرصفحه شامل سى و يك سطر است .
در صفحهء 139 سطر پانزدهم اين كتاب ملك شاه حسين چنين نوشته است : « پس از اتمام تذكره ، در حينى كه پس از هفده سال مهاجرت به وطن عود نموده ، از دو جنگ نفيس كه هريك قريب صد و پنجاه هزار بيت از اشعار متقدمين را شامل بوده ، اسمى چند كه بهنظر آمده و مسموع نشده بود ، از آن دو گنجينهء لآلى آبدار برگزيده ، اين نه جزو را مسوده نمود در تاريخ رمضان 1036 . » « 2 » با ذكر اين تاريخ مىتوان احتمال داد كه ملك شاه حسين تا اين تاريخ در قيد حيات بوده و تذكرهء خير البيان را مىنوشته است . در صفحهء 340 تا اوايل صفحهء 343 شرححال مصنف و مقدارى از اشعار او آمده است و در صفحهء 248 شرححال پدر و برادر او را مىتوان يافت .
تذكرهء خير البيان شامل دو فصل و يك خاتمه به شرح زير است :
فصل اول در بيان احوال و اشعار پادشاهان صفويه و بعضى از طبقهء صوفيه و شرح حال و منتخب اشعار برخى از مشاهير و اعاظم شعراى متقدمين .
فصل دوم در ايراد متأخرين و جمعى كه صاحب اين تذكره ادراك ملاقات ايشان نموده و اين فصل شامل چهار اصل است به شرح زير :
اصل يك اسامى جمعى كه معاصر و اهل استعداد زمان خاقان مغفور سلطان حسين -
هامش
( 1 ) - احياء الملوك ص 483 .
( 2 ) - سال 1036 كه در اين قسمت تذكره خير البيان آمده است با سال 1016 كه تاريخ ختم كتاب است سازش ندارد . احتمال دارد اين مطلب را مصنف بعدا به اين قسمت كتاب افزوده باشد .