تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 739

مساهمون:

ص٧٣٩
بگيريم كه ايران در اثر ناتوانى خود از دست داده است و ديگر هم قدرت نگاهدارى آنها را ندارد ، زيراكه معامله‌اى يك‌جانبه خواهد بود و خير ناچيزى نصيب ما خواهد شد . اما بوسيلهء اتحاد دوستى و به كار بردن رأى صواب و تشويق جريان سرمايه به جانب شرق و مصرف آن در راههائى كه موجب استقرار و ثبات شود و منظور هم احياى مملكت باشد مىتوانيم وضع و ترتيبى در كار آن پيش آوريم كه خيالات خصمانهء ديگران اگر محال ننمايد لااقل سخت خطرآميز در نظر آيد .

برترى بريتانيا در مركز و جنوب

برتر از همه مىتوان اين نكته را قطعى دانست كه سرنوشت شمال هرچه باشد كه منطقه‌اى خارج از دخالت ماست ، ايران نواحى مركزى و جنوبى را استوار نگاه خواهد داشت و مىتواند به هر متهاجم بيگانه اخطار كند كه از آنجا جلوتر ورود سخت ممنوع است . برترى انگلستان خواه سياسى و يا تجارتى در حوزهء جنوبى كه شرح آن چندبار در اين كتاب مذكور افتاده تنها وسيلهء تأمين اين منظور است . خطى مىتوان از يك طرف تا سمت ديگر ايران كشيد كه از سيستان در شرق از طريق كرمان ، يزد و اصفهان به جانب غربى از بروجرد و همدان و كرمانشاه عبور كند و در جنوب اين حدود هرگونه اعمال نفوذ خصومت‌آميز سياسى غيرقابل قبول اعلام شود . در همين حدود و سامان نيز انگلستان توقع امتيازات انحصارى و يا تصور فرمانروائى ندارد و تهديدى هم معمول نخواهد داشت ، نه قصد لشكركشى و نه خيال تيراندازى دارد . گئوك‌تپه و پنجده از نقاطى نيست كه با طبع و سليقهء ما - سازگار باشد . پيروزىهاى آينده در ايران نه بوسيلهء گلوله و باروت حاصل‌شدنى است و نه با لاف و گزاف و يا تهديد و نه حتى بطورىكه گويا نووورميا پنداشته است ، با رشوه و تطميع ، بلكه با تأكيد دوستانه اين موضوع كه تأمين منافع مشترك عين مطلوب ماست و آن‌هم از طريق پيشرفت‌هاى صنعتى و اصلاح داخلى ميسر خواهد شد .

نفوذ انگليس در تهران

اگر بعضىها استفسار كنند كه آيا چنين سياستى ثمرات نيكو خواهد داشت يا نه به نظر من بدون شك و تزلزل ميتوان پاسخى مثبت
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 739 | جورج ناتانيل كرزن / غلام على وحيد مازندرانى