و انتصابش هم در روزنامهء رسمى دولت روس اعلام شده بود قبل از اينكه پادشاه از جريان كار آگاه و يا درخواست روانامه از دولت ايران شده باشد . چون چنان كه طبيعى و بسيار برازنده بود صدور اجازه چند صباحى بتأخير افتاد نظريهء واقعى آنها نسبت به ايران به صورت مقالهء هشدار خشمآميزى در روزنامهء نووورميا انعكاس يافت :
« چنين امتناعى در تاريخ ديپلماسى روسيه سابقه ندارد آنهم از ناحيهء دولت ايران كه سربازانش پابرهنه و افرادش بينوا و دستگاههاى سياسى آن از هم پاشيده است » .
چندى پيش از ورود من به مشهد شاهزاده والى بنابر پافشارى كنسول روسيه سيدى را از مشهد بيرون كرد ، ولى هنوز ديرى از اخراج او نگذشته بود كه مجتهدين والى را ترغيب كردند كه محرمانه دستور بازگشت وى را صادر كند .
به عقيدهء من با رفتار تحريكآميزى كه نمايندگان حكومت تزارى پيوسته در ايران نشان مىدهند و غالبا هم مشت آنها باز مىشود ، به منافع آن دولت لطمه ميرسد مانند قضيهء تحريكات عمال آنها جهت برانگيختن تركمنهاى يموت عليه حكومت ايران كه خود رفتار حيرتآورى نسبت به طرف متعاهد و متحد است و يا ارتباط محرمانه با ايوب خان در سال 1885 در موقعى كه بهعنوان زندانى در تهران بود و ايشان او را تشويق به فرار مىكردند و براى انجام منظور كمك مالى نمودند تا سبب اختلافى بين ايران و انگليس فراهم شده باشد . ممكن است روسها نسبت به ايرانيان نظر مطلوبى نداشته باشند و عقيدهء آنها صائب باشد ، اما در ابراز نظر و اغراض خود پاك بىباكند ، چنان كه با كموزياد كردن ارقام و اعداد كه تنها از عهدهء جرايد آنها ساخته است روزنامهء نووورميا شرح ذيل را انتشار داده :
« ملكهء انگلستان اخيرا بودجهء نمايندگى خود را در ايران به 000 ر 250 ليره ( كه درواقع 5000 ليره است ) ترقى داده است . اگر سر دروموندولف ( وزير مختار انگليس در تهران . م . ) با 000 ر 100 ليره اعتبار ، كارون را مىگيرد حالكه مليونها ليره در اختيار دارد چه پيروزيهاى درخشانى كه نصيبش نخواهد گرديد . »
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 713
مساهمون: جورج ناتانيل كرزن
ص٧١٣