كه در اصفهان شعبه تأسيس كرده است و در بغداد و بصره و بوشهر و شيراز و تهران نيز شعبه دارد . كمپانى زيگلر در اصفهان ، يزد ، تهران ، تبريز ، سلطانآباد ، رشت ، مشهد و شاهرود داراى شعبه است . كمپانى هوتز بيشتر فعاليت خود را به نقاط جنوبى محدود نموده است و در بوشهر و شيراز و اصفهان و بروجرد و يزد و بغداد و بصره و عثمانى نمايندگى دارد . كمپانى گرىوپل كه شركت بزرگ تجارتى انگليسى در بوشهر و بصره است در اصفهان نماينده دارد و همچنين كمپانى ساسون نمايندهء اروپائى در بوشهر و اصفهان دارند .
در فصل نوزدهم فهرست واردات عمدهء اصفهان و صادرات مهم آن را ذكر نمودم و از سياق كلام نيك آشكار بود كه اصفهان حد شمالى منطقهء نفوذ انكار - ناپذير انگليس است و در شهرهاى پرجمعيت مثل تهران و ولايات غربى نيز بررسى و تحقيقات جدى ادامه دارد . چند سال قبل بعضىها پيشبينى كردند كه اختيار تجارت اصفهان از دست انگليسىها بيرون خواهد رفت و عدهاى بدين مناسبت شادمانىها نموده بودند ، اما بنابر تجديد جهد و تلاش تجارتى كه در اين نواحى معمول شده است برترى انگلستان محرز است و از دلايل آن شيوع زندگى تجمل - آميز در خانوادههاى توانگر طبقهء بالا و متوسط ايرانى است ، بعلاوه رفتار بىآداب و اعتبار درازمدت كه تجار روس بخصوص در تبريز داشتهاند و بدينوسيله خواستهاند در بازار آنجا تأثير شديد نمايند كه در نتيجهء آن لطمه و كاهشى در مقدار تجارت شمال راه يافته و برعكس زمينهء تجارتى جنوب متناسبا بسيار وسيع شده است كه شرح آن را قبلا بهنحو اجمال بيان كردم .
حوزهء غربى :
15 - خط محمره ، شوشتر ، بروجرد
سرانجام اكنون نوبت بررسى منطقهء غربى است كه داراى دو راه است يكى آماده و منظم و ديگرى راه تجارتى ناقص و نامرتب كه با داخلهء ايران مربوط مىشود .
راه مرتب اولى درحالحاضر وسيلهء قسمت عمدهء تجارت خارجى ايران