ليره چاى سبز چينى كه در سال 1889 از بندرعباس بمشهد رسيد 857 ر 122 - ليرهء آن ترانزيت به مقصد خانات بود . اين موضوع باوركردنى نيست ، اما عين حقيقت است كه امير افغانستان عوارض سنگينى وضع كرده است بطورىكه جادهء انحرافى به بخارا جهت فروش چاى هندى ارزانتر از راه مستقيم پيشاور از طريق كابل تمام مىشود . يك پوند چاى كه در هندوستان 12 آنه ارزش دارد هنگامىكه به مشهد ميرسد 16 آنه و در مقصد بخارا 18 آنه به فروش ميرسد كه اگر از راه كابل ارسال گردد قيمت آن بالغ بر 21 آنه مىشود . امير افغان بر هربار شترى كه از راه كابل به بخارا حمل مىشود 80 روپيه عوارض تحميل مىكند و امير بخارا هم در مرز دو و نيم درصد از ارزش جنس عوارض مىگيرد .
10 - مشهد به افغانستان
تجارت ترانزيتى كه چندان هم مهم نيست بين مشهد و شمال غربى افغانستان هست . در سال 1889 واردات خراسان از اين راه 272 ر 17 ليره بود كه بيشتر شامل پوستين و پسته و ترنجبين و ترياك و صادرات هم 299 ر 18 ليره مشتمل بر قماش شكر ، آهن و فولاد بود .
11 - راه ترانزيتى افغانستان از هندوستان
در روزگار قديم راه تجارتى ديگر كه خيلى هم مستقيمتر بود بين هندوستان و شمال شرقى ايران از طريق گردنهء بولان و قندهار و فراه و هرات وجود داشت . مسافت اين راه از طريق چمن جلوترين نقطهاى كه راهآهن بلوچستان انگليس پيش آمده است تا مشهد فقط 680 ميل است كه كمتر از سى منزل مىشود ، ولى عوارض كمرشكن امير افغانستان كه هر گيروانكه بار در حدود 2 / 2 ليره است باعث تعطيل كامل اين راه شده است . در زمستان 91 - 1890 سر . آر . سندرمن كه كميسر انگليس در بلوچستان بود از راه قديمى قافلهرو از جنوب بلوچستان از طريق لسبلا و پنگجور كه بواسطهء وضع بىثبات آن حدود از مدتها پيش متروك شده بود به ايران عبور و آن را بررسى كرد .
چون بلوچستان تابع نظارت مستقيم انگلستان است اين امكان كاملا در ميان است كه جادهء مزبور باز داير و راه تازهاى بين هندوستان و جنوب شرقى