واردات ايران كه كمتر جنبهء علمى دارد ، درآمد گمركى است . در فصل گذشته ترتيبى كه عايدات گمرك تحصيل مىشود ذكر كردم درحالىكه بر اجناس وارداتى از اروپا يا صادرات بوسيلهء تجار خارجى پنج درصد بنابر ارزش جنس عوارض گمركى اخذ مىشود . بازرگانان ايرانى از سه تا هشت درصد و يا حتى بيشتر ، بسته بموارد مختلف مىپردازند . همچنين باز نمودهام كه بنابر رسم اجارهدارى گمرك كه در همهء ايران جارى است ، اجارهدار علاوهبر مبلغ مقرر كه بدولت يا حضرت شهريارى تقديم مىدارد بهرهء كلانى نصيب خود او مىشود كه مىتوان گفت بعد از وضع درآمد رسمى تقريبا بيست درصد است . بنابراين با منظور نمودن چهار درصد بر ارزش جنس داخلى يا خارجى و افزودن بيست درصد حق اجارهدارى جدول ذيل مبلغ تقريبى تجارت واقعى ايران را طى نه سال اخير از 1880 تا 1889 نشان مىدهد .
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 669
مساهمون: جورج ناتانيل كرزن
ص٦٦٩