چنان پادشاه عظيم الشأن آزردهخاطر شده بود باز بايشان فرمانى داد و به مدت سه سال آنها را از تحميلات مالياتى و گمرك معاف نمود و مثل ساير تجار خارجى حق تجارت داد و وعده كرد بعد از دريافت هداياى قيمتى از طرف پادشاه فرانسه يا كمپانى قرارداد جديد امضا شود .
در اصفهان بين نمايندگان فرانسه پيوسته نزاع بود . دولالن در 1666 وفات كرد و در 1668 هيأت مديرهء كمپانى تصميم گرفت كه تجارت با ايران را تعطيل كند ، اما آقاى گوستن « 1 » مدير جديد كه از هندوستان عزيمت كرده بود تا ارتباط تجارتى را تجديد كند بسال 1673 در شيراز درگذشت . ملاحان كشتى كه او را آورده بودند بر سبيل تفنن درصدد برآمدند كه خود را سفير معرفى كنند و از شاه جوازى براى تجارت در سراسر قلمرو او بدست آورند ، ولى ظاهرا مزايائى نصيب آنها نگرديد ، و وزير شاه اظهار كرد كه پس از ورود نمايندهء جديد از طرف پادشاه فرانسه امتيازات بيشترى داده مىشود .
در سال 1708 مسيو ميشل را لوئى چهاردهم فرستاد كه او با شاه سلطان حسين قراردادى امضا كرده پادشاه كبير معاهدهء تازهاى با نمايندهء دروغى ايران كه نامش محمد رضا بيگ بود امضا نمود . دستگاههاى فرانسه تا هجوم افاغنه در اصفهان برقرار بود و در اين موقع ناچار به تعطيل شدند . ايشان كارخانهاى نيز در بندرعباس داشتند .
روسها
در همان گيرودار بسال 1664 نمايندگانى هم از جانب گراندوك مسكوى شامل دو نفر با 800 تن همراهان در اصفهان ظاهر و با احترامات بسيار مورد پذيرائى واقع شدند و آنها را در يكى از عمارتهاى شاهى جا دادند و آنها با حركات بىآداب خود چنان آن محل را خراب كردند كه شاه عباس ثانى آنها را اوزبگ فرنگى ناميد . بهنظر شاردن نظر شاه اين بود كه در ميان مسلمانها چنين جنس و افرادى كه آنهمه بد بار آمده باشند و مثل يوزبگها بىتربيت باشند وجود ندارند و از اينرو در ميان اروپائيها كسانى كه از لحاظ چهار صفت مزبور
هامش
( 1 ) -Gueston