از انگلستان عزيمت كردند . بين سالهاى 1600 و 1612 دوازده بار از اين قبيل دستهها روانه شدند و آن بهعنوان سفرهاى جداگانه شناخته مىشده است ، زيرا كه هزينهء سفر از صندوق شركت پرداخت نمىگرديد ، بلكه مشتركين داوطلب تأمين مىكردند .
آخرين دستهء اعزامى تحت فرماندهى كريستوفر نيوپرت اولين گروهى بودند كه به ايران هم رفتند و سر . رابرت شرلى را از سفر بازگشت سفارتى او به انگلستان همراه بردند . از سال 1613 اين مسافرتها به حساب خود كمپانى آغاز شد كه با يكى از آنها سر . ددموركتن و سر . تامس هربرت در سفر خود به دربار شاه عباس به سال 1626 عزيمت نمودند .
نخستين دادوستدها با خليجفارس
هنوز ديرزمانى از تشكيل اين كمپانى نگذشته بود كه نمايندگان آن يعنى شركتهاى عثمانى و شرق نزديك ( لوان ) كه در سال ؟ ؟ ؟ فرمانى از ملكهء اليزابت دريافت داشته بودند در ايران شعبه باز كردند و در سال 1609 جوزف سالبانك و رابرت كاورت از هند از طريق قندهار و سيستان و كرمان و يزد به اصفهان آمدند و چنين گزارش دادند :
« هرگاه كشتىهاى ما قادر باشند به خليجفارس رفتوآمد كنند در اصفهان مركز تجارت سودمندى مىتوان برقرار ساخت و پنجاه درصد سود در هرمز و اصفهان ميسر خواهد بود ، طى هشتاد روز سفر خود از ناحيهء اسيران متعدد و تجار شهر بزرگ جلفا اطلاع كامل به اين كار دريافت داشتهايم » .
هامش
در 1635 شركت آسادا ( ماداگاسكر ) تشكيل و در 1650 با كمپانى لندن يكى شد . قسمتى از اين شركت كه جدا مانده و در سال 1655 از كرومول فرمانى گرفته بودند در 1657 به كمپانى لندن پيوستند و جواز تازهاى از جانب حامى كل ( كرومول ) صادر شد . فرمانهاى ديگر در سالهاى 1661 و 1677 و 1683 صادر گرديد . در 1698 شركت رقيب تازه به قصد تجارت با هند شرقى تأسيس و شركت جديد نام يافته بود و تا سال 1714 باقى و رقابت شديدى بين دو كمپانى برقرار بود كه سرانجام بههم ملحق و با عنوان « شركت بازرگانان انگلستان جهت تجارت با هند شرقى » و رسما به « كمپانى محترم هند شرقى » نام يافت و جواز كارش بسال 1793 تجديد شد . در دورهء اين كمپانى بود كه « امپراتورى هند انگلستان » بهوجود آمد و در سال 1858 به پايان رسيد .