( ايالت مركزى انگلستان ) مىگردد و به مناسبت همين اهميت تجارتى اصفهان است كه اخيرا لرد سالزبورى ( وزير خارجهء بريتانيا ) درصدد برآمده است كه كنسولخانهء انگلستان را در اين شهر تأسيس كند و منتخب شايستهء ايشان هم آقاى جى . آر . پريس « 1 » مىباشد كه چندين سال از مديران ادارهء تلگراف هند و اروپا بوده و انتخابى بهتر از اين امكان نداشته است .
واردات و صادرات
واردات اصفهان را كه بيشتر از راه بوشهر مىرسد بنابر ميزان و مقدار آنها به چند طبقهء ذيل تقسيم مىتوان كرد : پارچههاى نخى كموبيش تماما از منچستر و گلاسگو ، اوراق مس از لندن ، سرب و روى از هندوستان و جاوه ، پارچههاى پشمى از آلمان و اتريش ، كلهقند از مارسى و هامبورگ ، شكر خام از جاوه و جزيرهء موريس از طريق بمبئى ، چاى از هند و جاوه و چين ، شمع از انگلستان و هلند و مقدارى هم از روسيه ، ظرفهاى چينى از انگلستان ، شيشه از اتريش ، نفت و وسايل چاپ از روسيه .
بنابراين تا اين تاريخ باارزشترين قسمت واردات از هند و يا انگلستان است و اگر اين وضع درخشان مختل شود لابد ناشى از كاهلى و اهمال خواهد بود .
صادرات كه از لحاظ مقدار و ارزش خيلى كمتر از واردات است عبارت است از :
ترياك كه قسمت عمدهء آن از ناحيه اصفهان بدست مىآيد و از 45000 صندوق با قيمت متوسط 70 تا 90 ليره هر صندوق همهساله از اين شهر صادر و سه چهارم آن به چين و يك چهارم به لندن حمل مىشود . تنباكو و توتون محصولات سالانهء آن در همهء اين منطقه 60000 كيسه است و هر كيسه هم 100 تا 110 گيروانكه وزن دارد با ارزش 45000 ليره كه 30000 كيسه از راه بوشهر به مصر و سوريه ، 20000 كيسه از طريق تبريز به اسلامبول و 10000 از بغداد صادر مىشود .
فرشهائى كه در ايالات فراهان و كردستان و خراسان و فارس بافته مىشوند با ارزش معادل صد هزار ليره از سراسر ايران به انگلستان و امريكا و فرانسه صادر
هامش
( 1 ) -Preece