بافته مىشود . 3 - كرمان كه فرش بسيار نرم و خوشبافت دارد كه از نخ تهيه مىشود « 1 » . 4 - ناحيهء قرهداغ در آذربايجان . 5 - ناحيهء فراهان كه كرسى آن سلطانآباد ( اراك ) ، مركز غربى تجارت فرش ايران است « 2 » . 6 - كردستان كه محصولات آن در همهء اروپا مشهور است . 7 - فارس و شيراز كه بهترين فرش را در مرغاب مىبافند . 8 - فرشهاى براق و درشتبافت ايلات چادرنشين قشقائى .
كمپانىهاى زيگلر و هوتز نمايندگى مؤسسات اروپائى را در سلطانآباد دارند و در فرشبافى محلى نظارت مىكنند و نظم و ترتيبى هم براى حسن جريان اين كار دادهاند كه به اصالت و زيبائى فرش ايرانى لطمهء فراوان وارد كرده است .
شيوع رنگهاى مصنوعى باآنكه از طرف دولت ايران نخست ممنوع شده است اثرات نامطلوب در كار اين صنعت باقى گذاشته و در كاهش و گاهى نيز از بين - رفتن رنگ ثابت نباتى محل تأثير كلى داشته است . شتابزدگى در فرشبافى كه رقابت با فرشهاى ارزان اروپائى را تسهيل كرده باشد اصالت طرح و جنس فرش ايران را دچار خطر ساخته و به توليد فرشهاى يكنواخت منجر شده است .
چهاندازه زننده و ناگوار است كه موقع خريدن فرش جديد ايرانى شرط اصلى احتياط آن خواهد بود كه خريدار با دستمال تر رنگ فرش را امتحان كند و انسان هيچگاه از ثبات رنگ آن اطمينان ندارد ، مگر آنكه حتما فرش كهنه خريدارى كرده باشد . در بعضى از نقاط بخصوص كرمان فرشبافى در شرايط بسيار نامناسب صحى انجام مىشود . كارگران ناچارند كه در زيرزمين كار كنند تا از خشكى هواى بيرون اجتناب كرده باشند و درعينحال نرمى الياف به اين ترتيب تأمين مىشود كه بوسيلهء ظرف آب كه در كنار بافندگان است آن را نم مىدهند .
زيباترين فرش قديمى ايران در دورهء صفويه و حتى بعد از آن فرش ابريشمى بوده است كه بهنظر من پنجهء انسانى لطيفتر از آن ، جنسى نساخته است . اين
هامش
( 1 ) - فقط تارهاى فرش با نخ است نه فرش نخى - مترجم .
( 2 ) - در اين ناحيه 150 ده هست و در حدود 5000 دستگاه بافندگى و هرگاه همهء كارگران به كار باشند 10000 نفر به اين صنعت اشتغال دارند .