پاك نشده و خام صادر مىشود . بهترين موى بز در آنقره حوالى بيرجند توليد مىشود كه براى ساختن شال به كار ميرود و از طريق خليجفارس به بمبئى و از آنجا به انگلستان صادر مىكنند . جمع محصول پشم ايران را 000 ، 750 ، 1 من تبريز يا 5078 تن به اين جانب اظهار داشتهاند .
منابع معدنى
حال كه نوبت بررسى ذخاير معدنى ايران فرارسيده است به موضوعى خواهيم پرداخت كه راجع به آن هم مطالبى بىسروته و هم حدسياتى مبهم اظهار شده است . براى نخستينبار نظريات معتبرى در اين زمينه دير يا زود فراهم خواهد بود . در اوايل اين قرن سر . جان ملكم راه مبالغه پيموده هنگامى كه نوشته بود : « ايران منابع معدنى قيمتى سرشارى ندارد ، اما آهن و سرب در نقاط بسيار موجود است » . اظهارنظرى كه صد و پنجاه سال قبل از آن شاردن بىاعتبارىاش را باز نموده بود . نيم قرن بعد پولاك نظر افراطى ديگرى اظهار نمود : « بهندرت در دنيا سرزمينى را از جهت وفور منابع معدنى خاصه مس با ايران قابل مقايسه توان يافت ، معادن فراوان آن زغالسنگ ، آهن و مس را بايد استخراج و بدينوسيله مواد ضرورى صنعت عظيمى را فراهم كرد » . بين دو نظريهء قرين افراط و تفريط مزبور تاريخنويس زمانهء ما در پى كشف حقيقت خواهد رفت و سرانجام به آن خواهد رسيد .
تاريخ
آثارى راجع بهكارهاى معدنى در بسيارى از نواحى ايران پيدا شده است كه فقط به دوران قبل از هجوم تازيان مربوط مىشود . اگرچه ارتباط آن به دورهء خاصى دور از امكان مىباشد . بعد از روزگار قرون وسطى شاه عباس كبير نخستين اقدام بهرهبردارى از منابع معدنى ايران را دنبال كرد و بنابر قول شاردن با مشاهدهء آبهاى معدنى متعدد به اين نكته توجه يافته بودند كه در ايران منابع زيرزمينى فراوانى هست . شاردن از آهن و فولاد و برنج و سرب سخن بميان آورده كه آنها بيشتر مورد استفاده واقع شده بوده است ، بخصوص معدن نقرهء قيروان در شاه كوه در چهار فرسخى اصفهان و حوالى كرمان و در مازندران معدن آهن