شرحى ذكر نمودم . اين حيوان با سرعت و يا مسافت طولانى كه اسب و قاطر قادرند حركت نمىكند . اما دوچندان بار مىكشد ، يعنى معادل 600 گيروانكه و روزى بيست ميل طى طريق مىكند ، بقيهء شترها كه از نوع پائينتر و معمولى و قسمت اعظم بشمار ميروند 400 گيروانكه بار مىبرند و روزانه 15 ميل راه مىروند .
صيد ماهى
كرانههاى جنوبى درياى خزر و رودخانههائى كه به اين دريا وارد مىشوند ماهى فراوان دارند ، بخصوص انواع سگ ماهى ( استورژن ) كه صدور آن خشك يا به صورت خاويار در دست يكى از اتباع روسيه است كه حق امتياز سرشارى پرداخت و مىگويند از اين حق انحصارى سود فراوان تحصيل مىكند .
پولاك چندسال پيش محصول سالانهء خاويار درياى خزر را 687 تن از قرار هر تنى 1000 ماهى برآورد كرده بود .
چرم
پوست و چرم به مقدار زياد به بغداد و روسيه از مبدأ خراسان ، اصفهان شيراز و همدان صادر مىشود . در شيراز پوست محلى شبيه به پوست بخارائى قرهكل هست كه آن در نزديكى رودخانهء جيحون بدست مىآيد و اين پوست را در اروپا بىجهت استراخان مىنامند . جنس آن به خوبى پوستهاى آسياى مركزى نيست ، ولى به مقدار زياد در ساخت كلاه ايرانى به كار ميرود . همدان مركز عمدهء دباغى و چرمسازى ايران محسوب مىشود و مىگويند جنسى كه در اروپا چرم روسى معروف است اصلا در همدان تهيه مىشود .
پشم
در حال حاضر پشم گوسفند و موى بز مقادير كلى از ايران صادر مىشود . مراكز عمدهء اين صنعت خراسان ، فارس ، لارستان ، آذربايجان ، كرمانشاهان و كردستان است . از گله و گوسفند محصول خراسان بخصوص ناحيهء تربت حيدرى و گلههاى طوايف صحرانشين مرزى ايران و افغانستان بهترين پشم بدست مىآيد . سبزوار مركز تجارت آن است و اين كار هم بدست ارامنه است كه سالانه 10000 تا 12000 عدل صادر مىكنند . مقدار زيادى از اين پشم فعلا از راه روسيه به انگلستان ميرسد ، جنس آن خيلى ضخيم و دراز است ، زيراكه به صورت