بسال 1889 بانحصار يك نفر اروپائى دادهاند و از اين بابت قرار است سالانه 7000 ليره حق امتياز دريافت دارند . اين امتياز را بعدا يك كمپانى مقيم بروكسل بنام شركت عمومى تجارت و صنايع ايران خريدارى كرده است .
مشروبات الكلى
با آنكه قرآن همگان را از صرف مسكرات شديدا ممنوع كرده است ايرانيان باز بنابر شعارى كه پيشه ساختهاند اگر بادهنوشى پيش آيد بايد كه مشروبى نيك قوى باشد ، نوشابهء الكلى فراوان مصرف مىكنند و درواقع مشروب خالص را بر هر شراب نابى ترجيح مىدهند . اين اشتباه بهيچوجه روا نيست كه شيشهء كنياك را بدست يك ايرانى دهيد ، خاصه اگر انتظارتان اين باشد كه جرعهاى از آن باز بدستتان برسد . يا عرق كه از انگور مىگيرند و طعم خوش و خاصى دارد نيك موردعلاقهء ايشان است ، اما ميزان مصرف سالانهء شراب و عرق در ايران كه گفتهاند 000 ، 000 ، 8 گالون است و عوارض شراب و نوشابههاى الكلى كه هرسال به تهران وارد مىشود و در برآوردهاى امتيازنامه 000 ، 25 ليره قلمداد شده است فقط مقياسهاى واهى است .
مادهء مستىآور ديگر كه مطلوب آنهاست بنگ است كه از بذر شاهدانه بدست مىآيد و آن را هم به صورت مشروب مصرف مىكنند و هم مىكشند . هرچند ميل ندارم كه ازدياد توليد اين تركيبات نفرتانگيز را توصيه كنم باز با در نظر داشتن مشروبات الكلى پرمايه كه در كشورهاى همسايه بخصوص در روسيه مصرف مىشود اين محصول نيز در رديف انواع شراب قلم تجارتى نافعى خواهد شد .
چهارپايان :
اسبها
راجع به جهان حيوانات و محصولات حيوانى اگر ايران بهحد اعلى بىنياز نباشد لااقل از منابع ثروت استثنائى برخوردار است . اسبهاى نژاد ايرانى در سراسر مشرق زمين معروفاند و در نواحى مختلف سه قسم اسب يافته مىشود . در شمال اسب تركمن كه بواسطهء طاقت زياد شهرت دارد ، ولى از لحاظ قد و تناسب جالبتوجه نيست . اسب عربى كه اصلا از كرانههاى جنوبى خليجفارس آورده و پروردهاند ، و اسب ايرانى كه حد وسطى بين دو نژاد مزبور است . اسب ايرانى از نسل تركمن درشتتر و محكمتر است و براى سواره نظام