اين جزيره سى ميل طول و از شش تا نه ميل عرض دارد و داراى دو شهر است يكى منامه يا بحرين كه بندر است و ظفار كه بر تپه در نقطهاى در هفت ميلى قسمت داخلى است . نيبور مىنويسد روزگارى 360 شهر و قريه داشته و مانند اكثر بندرها و مقرهاى تجارتى خليجفارس در اوايل قرن شانزدهم به تصرف پرتغالىها درآمده بود و آنها در قطيف پايگاهى تأسيس كردند تا تجارت مرواريد را منحصرا به خود اختصاص دهند . آثار نقب و انبار آب كه ايشان ساخته بودند و همچنين برج و باروهاى ساخت آنها هنوز ديده مىشود . در اين جزيرهء ويرانه شهرى اسلامى است با آثار عمارت و يك مسجد كه دو مناره داشته و چندين تپهء مصنوعى كه تاريخ ساختن آن روشن نيست .
در سال 1889 آقاى تئودر بنت « 1 » در آنجا حفرياتى نموده ، ولى نتيجهء مطلوب بدست نياورده است .
صيد مرواريد
موسم صيد مرواريد از ماه ژوئن تا اكتبر ( خرداد - مهر ) است و نه فقط در بحرين صيد مىشود ، بلكه در سراسر سواحل عربستان كه شرحش را در اين فصل ذكر كردهام ، تا كويت اين كار رواج دارد ، ولى كرانههاى بحرين تا امتداد چهار پنج فرسخ از منحنىترين سواحل است و از اين بابت وضع كاملا قابلاطمينان . عوارض بر قايقهاى صيد كه به اين حدود فرامىآيند و عوايد گمركى آن ، منبع عمدهء درآمد شيخ آنجاست .
در موسم صيد بالغ بر 4500 قايق به شكل و اندازههاى متفاوت ( مىگويند 2000 قايق از كرانههاى دزدان دريائى ، 1500 تا از بحرين و 1000 تا از قطر تا كويت ) در اين سواحل ديده مىشود و قايقها از هرسو با بادبانهاى باز و يا در حال توقف همگى سرگرم صيد مىباشد ، در هر قايق از پنج تا چهارده نفر مشغول كارند از اينرو جمع نفرات ايشان 30000 نفر مىشود ، چشمانداز صيد بسيار جالبتوجه و دلپذير است . سواحل به روى همهء افراد دريانورد حوالى خليج باز است و حتى دهات كوچك ساحلى نيز صيادان خود را روانهء صحنه مىسازند
هامش
( 1 ) -Bent