و رمه است . واردات عمدهء آن برنج بنگالى ، شكر ، قهوه و پارچههاى نخى ( از منچستر و بمبئى ) نخ و ريسمان ، نفت ، ترياك ، مرواريد ، گندم و نمك است .
جمع قيمت صادرات در سال 9 - 1888 معادل 210000 ليره و واردات 280000 ليره بود ، ولى چون اين آمار بدون رعايت اصول علمى تنظيم شده است و اقلام واحدى در ستون واردات و صادرات گمركخانه هر دو منظور گرديده ، بنابراين نمودار صحيحى از مقدار تجارت نيست . گمركخانهها را تاجرى بهاتيا ( هندى ) به مبلغ 115000 ريال يا تقريبا 17000 ليره در اجاره دارد ، كه كموبيش معادل با ميزان مزبور و مبتنى بر پنج درصد از بهاى جنس است كه از تمام كالاهاى وارداتى و صادراتى گرفته مىشود .
مدعى قديم
بطورى كه قبلا اشاره نمودم سيد فيصل مدتى در سال 1889 در انتظار اقدام خصمانه از جانب عموى خود عبد العزيز بود . در اكتبر 1883 كه بيست سال تمام از دوران ضديت و طغيان وى نسبت به سلطان گذشته بود و چنين مىنمود كه او هرگز از اين سرگرمى خسته نمىشود ، حملهاى نهائى به مسقط كرد . پيروان او كه به لباس تيره درآمده بودند تا شناخته نشده باشند ، نيمه شب به ديوارهاى شهر يورش بردند ، ولى با 250 نفر تلفات مقتول و مجروح به عقبنشينى ناچار شدند . از آنپس عبد العزيز زندگانى بىنام و اثرى در داخلهء عمان پيشه ساخته بود ، اما بعد از وفات سيد تركى مىگفتند كه باز سر صدمه و آزار داشته است .
چند هفته قبل از مسافرتم به آنجا ، وى بار ديگر به پيشروى پرداخت و دو هفتهء قبل از ورودم تا فاصلهء بيست ميلى در داخله جلو آمد و مىگفتند كه خيال حمله به شهر را داشته است . سلطان فيصل احتياطات شديد در مقابل اين خطر عاجل نمود . وى از بدوىها خواستار شد كه نفرات خود را از بنادر و نقاط داخلى گرد - آورى و اعزام نمايند . شيوخ هم به منظور رها كردن جنگاوران خود اين تقاضا را با خشنودى اجابت كردند و افراد هم باميد دسترسى به غنايم و پاداش ، بدون