تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 531

مساهمون:

ص٥٣١
در مسقط نمايندهء كنسولى دارد ، و بازرگانى انگليسى حائز اين مقام است و از قرار معلوم كار ديگرى جز نظارت بر حمل بارهاى خرما در فصل برداشت اين محصول ندارند . نمايندهء بريتانيا غير از سمت سياسى مشاور سلطان راجع باتباع هندى انگلستان است كه هزاران نفر از ايشان به پيشه كسب و تجارت در شهر و حوالى آن مشغول‌اند و تقريبا تمام امور صادراتى و وارداتى را در انحصار خود دارند و ازاينرو كار زياد دارد . از وضع و رفتار اين افراد و به همان اندازه نيز خود اعراب ، كه عموما سلام مىدادند و يا باظهار سلام مىپرداختند ، چنين استنباط نموده‌ام كه سيادت بريتانيا در مسقط نيك استوار است ، و رژيم مطلوبى محسوب مىشود . براستى عمان را مىتوان تابع انگلستان بشمار آورد . ما به سلطان آنجا كمك مالى و سياست او را تعيين مىكنيم و نبايد هيچ‌گونه دخالت خارجى را در آنجا تحمل نمائيم . من شكى ندارم كه زمانى فراخواهد رسيد كه اين كشورهاى جزء بومى در جلو پيشرفت تمدنى دوستانه سر تسليم فرود خواهند آورد ، و مالكيت ما بارز و محرز و پرچم بريتانيا بر فراز برج و بناهاى مسقط در اهتراز خواهد بود .

تجارت

دادوستد عمدهء محلى و درواقع يگانه مرجع مجاور آن شهر و بندر مطرح است كه در نه ميلى غربى آنجا در يك تورفتگى مشابه ساحلى واقع است . اين محل از مسقط وسيع‌تر و داراى جمعيت بيشترى است و خواربار مسقط از داخله به اين بندر حمل ، و از آنجا در قايق‌ها به پايتخت نقل مىشود ، اقلام عمدهء تجارت خارجى مسقط خرما ، خشكبار ، ماهى ، ليمو است و علىرغم تركيب يأس‌آور ساحلى ، در باغ و بوستان‌هاى داخلى ميوه‌هاى مرغوب بدست مىآيد . انگور ، انبه ، هلو ، بارهنگ ، انجير ، انار ، خربوزه ، مركبات ، بادام و همچنين خرما و ليموهاى شيرين و ترش از محصولات آن سرزمين است ، و سبزى و گل هم فراوان كاشته مىشود . آبهاى عمان از جهت پرورش ماهى معروف است و گاهى آبهاى ساحلى پر از ماهى است و بدون زحمت مقادير كثير صيد مىشود و خوراك انسان و گله