هوا ، و لولهء چند توپ هم در حفرهء ديوار در وضع نشانهگيرى ساحل و صخرههاى مقابل بود . اما بيشتر توپها بر زمين افتاده و يكى دوتا هم در لب دريا ، دويست پا پائينتر در كام امواج مانده بود . بر لولهء يكى از توپهاى آهنى نام هلند ، شاهد بارزى از روزگار اقتدار ديرين بود و بر توپى برنزى هم علامت پادشاهى پرتغال همىدرخشيد .
دورنما
از بالاى دو قلعهء مزبور ، شهر دورنماى شگفتانگيزى دارد .
اين شهر كه در فضاى محدود بين كوهستان و لنگرگاه واقع گرديده ، در جبههء دريا بوسيله دژها و از جانب خشكى با صخرهها كه نيم ميل طول آن ، و داراى برجهاى مستحكم و خندقى هم در عقب آن است ، دفاع مىشود . بر هر قله و بريدگى كوههاى داخلى قلعههاى كوچك يا برجهاى پاسبانى هست و صورت پاسداران كه بر لبههاى صخره با پايگاه خود رفتوآمد مىكردند ، در نيمرخ جالبتوجه و مثل اين مىنمود كه شمايل آنها را با مركب سياه بر آسمان نقش كرده باشند . ديوارههاى شهر و قلعهها را نيز با نهايت آسانى مىتوان از ناوى كه در درياست بمباران و يا بوسيلهء توپهائى كه در ارتفاعات بلندتر داخلى يا حوالى ساحل تعبيه كرده باشند تارومار كرد . ولى براى منظور دفاعى جنگ و نزاع بومى كه شرحش را بيان مىكنم وسايل دفاعى مسقط نيك تأمين است .
در مساحت محدودى كه ذكر شد جمعيتى شايد بالغ بر 5000 نفر اقامت دارند ، ولى در بيرون ديوارهها مقدار زيادى كلبهء نيى هست كه مسكن مهاجران بلوچ است و اين نقاط در هريك از اوقات كه كمترين احتمال حمله و هجوم در ميان باشد ، سريعا خالى مىشود . از اينجا بقسمت داخلى ، جادهاى تا حدود نيم ميل و آنجا محلى است كه آب آشاميدنى شهر را تأمين مىكند ، همچنين باغ گلهاى قشنگ و گياه كه بسلطان تعلق دارد . جلوتر از آنجا جاده به تنها گردنهء قابل عبور كه سخت پرشيب و دشوار است مربوط و بقسمت داخلى منتهى مىشود .
در كنار شهر دو قايق بخارى متعلق بسلطان در ساحل مهار شده است