تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 521

مساهمون:

ص٥٢١
سكنهء مسقط كه خود را اتباع پادشاه هرمز وانمود كرده بودند ، ابتدا راه ملايمت پيش گرفتند ، ولى چون خيال مىكردند كه شايد استعداد نفرات درياسالار مهيب به‌اندازهء هيبت توپهاى او نيست و اين‌ها نيز به‌هيچ‌وجه از نوع ممتاز نبود ، درصدد مقاومت ناسنجيده‌اى برآمدند . البوكرك كه سخت سنگدل بود افراد خود را پياده كرد و استحكامات ناچيز را تصرف و به‌منظور مجازات نافرمانى ايشان شهر را دچار حريق ساخت . از آن زمان پرتغالىها تا سال 1650 با وجود بعض معارضين باز مسقط را در دست داشتند « 1 » ، در همين سال اعراب با تجديد قوا مزاحمان بيگانه را كه ابهت سابق را روىهمرفته از دست داده بودند بيرون و به سواحل خليج‌فارس دست‌اندازى كردند و سراسر آن را تابع نفوذ خود ساخته در سمت جنوب حدود تسلط خود را تا زنگبار توسعه دادند ، و موجب واهمهء پادشاه ايران شدند و او به كمپانى هند شرقى پيشنهاد كرد كه با احراز امتيازاتى نظير مورد بندرعباس دربارهء مسقط نيز همكارى و آن پناهگاه دزدان دريائى را تصرف كنند . كمپانى كه در اين موقع نه كشتى فراهم داشت و نه سرباز ، جواب كافى نداد . در اين گيرودار عربها سخت نيرومند شده بودند ، ولى در نيمهء دوم قرن هجدهم در مقابل عزم و ارادهء تواناى نادر شاه ، موقتا سر تسليم فرود آوردند . ولى با خاتمهء پادشاهى وى باز ايشان فرصت را غنيمت شمردند و شخصى به نام احمد بن سعيد كه اصل و تبار حقير داشت و كارش شتربانى بود هموطنان خود را به قيام تحريك نمود و با ابراز دليرى بسيار به مقام والى يا حاكم صحار كه شهرى ساحلى در 100 ميلى شمال غربى پايتخت بود رسيد و ايرانيان را از مسقط بيرون و خود را امام « 1 » اعلام كرد و با قدردانى اهل و تبار خويش در سال 1741 سلسلهء محلى بو سعيد را تأسيس كرد كه از آن‌پس در عمان حكومت داشته‌اند .
هامش
( 1 ) - در سال 1546 عثمانىها مسقط را بمباران كردند . در 1552 يك دستهء نيرومند دريائى ترك به فرماندهى پير پاشا در خليج لنگر انداخت و بعد از محاصرهء طولانى ، شهر را تسخير نمود . در 1580 مسقط بوسيلهء گروهى از اعراب كه از يمن آمده بودند و مير على بيگ نام فرمانده آنها بود به تصرف درآمد ، ولى بعد از هريك از اين سوانح پرتغالىها يا در آنجا مستقر ماندند و يا آنكه بازآمدند .