تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 451

مساهمون:

ص٤٥١
چون از اين راه به دهكدهء فعلا ويرانهء بوليتى « 1 » مىرفته‌اند ، بند را پل بوليتى مىناميدند ، اما اين اسم ديگر متداول نيست . اين بند در اصل براى آبيارى ساخته نشده بود ، بلكه براى منظور خاصى بود . در فاصلهء كمى بر بالاى آن چهار پنج نقب در صخرهء دو طرف بند و پايين مجرا كشيده‌اند و از ميان اين مجارى آب از رودخانه با فشار زياد از چند دهانهء قسمت تحتانى بند بيرون مىريزد و در مسير خود چرخ چندين آسياب آردسازى را به گردش مىاندازد . منظرهء بند از سمت شهر براستى جالب‌توجه و ديدنى است ، زيراكه در اينجا از ريزش آب نقب‌هاى مزبور حوضچه‌هائى تشكيل مىشود و در مراحل متعدد آسياب‌هائى براى استفاده از فشار آب قرار داده‌اند . چرخ آردسازى آسياب در برج‌هاى گردى نصب شده است و آب كه از بالاى چرخ‌ها مىگذرد به درون نقب‌ها فرومى - ريزد و كليهء اين منظره با نقب‌ها و آبشارهاى هوراتى در تيرولى ( ايتاليا . م . ) بىشباهت نيست . راجع به جريان بعدى نهر گرگر در سفر بازگشت توضيحات بيشترى خواهم داد .

2 - آب شطيط

اينك به بررسى خود كارون يا شطيط و تأسيسات سدسازى و پل‌سازى و كانال‌سازى وابستهء به آن مىپردازم . اين رودخانه بلافاصله بعد از محلى كه از نهر گرگر جدا مىشود به سمت مغرب انحراف مىيابد و از اينجا بستر آن بسيار وسيع مىشود و در دامنهء صخره آب آن به‌صورت ورقهء عريضى درمىآيد . كف اين قسمت رودخانه را شاپور با سنگ فرش كرده بود كه درنتيجه آن را شادروان ناميده بودند . رودخانه بعد از طواف ضلع غربى قلعه به سمت جنوب جريان مىيابد و پانصد يا رد پايين‌تر وقتى كه عرض آن تقريبا به نيم ميل مىرسد بند و پل معروف به نام والرين از روى آن عبور مىكند .

بند و پل والرين

تأسيسات مزبور شامل بند يا سد سنگى است با دريچه‌هائى از قطعات بزرگ سنگ خارا كه بوسيلهء ميله‌هاى آهنى تقويت گرديده و جهت عبور
هامش
( 1 ) -Boleti
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 451 | جورج ناتانيل كرزن / غلام على وحيد مازندرانى