صفا و جذبهاى در چهرهء ايشان نيست و چندان هم تندرست بهنظر نمىرسند .
اين حقيقت شايد به علت آب آنجاست كه شورمزه است و يا از حدت گرماى تابستان و يا در اثر بىاعتنائى حيرتآورى است كه در رعايت اصول بهداشت مىنمايند و يا بنابر موجبات سهگانهء مزبور است . حتى وضع لباس آنها نيز متفاوت است عباى عربى بر دوش و عمامهء سبز بر سر دارند كه يك سر آن را در جلو بند مىكنند و سر ديگر از عقب آويزان است كه از اين جهت با آنچه افغانها به سر مىپيچند بىشباهت نيست .
يكى از مطلعين وارد محلى به اين جانب اظهار مىداشت كه ايشان اخلاقا تنگنظر و خسيساند و فقط براى ضروريات اصلى پول خرج مىكنند ، در چانه زدن هم از هيچ قوم ديگر شرقى كمتر نمىباشند و اگر گفته شود كه در كسبوكار سخت و زيركاند حرف گزاف نيست .
شهر به چندين محله تقسيم شده است كه هركدام خان و دستهء جداگانه دارد . وقتى كه در انگلستان اختلافات محلى را هر روز پنجم نوامبر بر قضاوت مسالمت آميز كه بر رأىگيرى استوار است حلوفصل مىكنند شوشترىها در كوچههاى شهر به رفع اختلافات خود مىپردازند « 1 » . در خاتمه جا دارد كه كلام ليارد را هم نقل كنم كه گفته بود : زنان شوشتر در وجاهت شهرت دارند ، اما به حجاب كمتر پابند هستند و من با اين سخن اديبانه با حضرات شوشترى توديع مىكنم .
وضع و موقع شهر
وضع طبيعى شهر با اخلاق خاص اهالى آن بىارتباط نيست و بلكه با آن همآهنگى نيز دارد . بر خلاف بيشتر شهرهاى نسبتا معتبر ايران
هامش
( 1 ) - وقتى كه در نوروز 1891 نظام السلطنه از مقام خود بر كنار شد و خبر تعويض والى به شوشتر رسيد اين شهر و مردم آن جنس واقعى خود را نشان دادند . هركسى سلاح بدست گرفت و در پى انتقام خصوصى برآمد ، كسبوكار تعطيل و دكانها بسته شد . سركردههاى رقيب دستگير و دچار آزار شدند هركسى ديگرى را به زحمت انداخت ، جنگ و جدال در كوچهها درگرفت ، كلانتر و پاسبان از استقرار نظم عاجز ماندند . همين داستان در ديگر شهرهاى خوزستان تكرار شد و فرمانداران هويزه و فلاحيه از مقام و مسكن خود اخراج گرديدند .