تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 318

مساهمون:

ص٣١٨
مىسازد به نواحى مرزى مىرسيم كه آب فراوان و دهات و نخلستان‌هاى متعدد دارند . بطور كلى اين قسمت‌هاى كمربندى آب فراوان دارد . سرهنگ راس در سير و سفر ساحلى خود از جاسك تا گوادر كه بالغ بر 300 ميل است با هشت رودخانهء مهم برخورد كرده است ، اما آب اين رودخانه‌ها وضع و جريان مرتبى ندارد و بيشتر مدت سال رودخانه‌ها خشك است و يا فقط حوضچه‌هائى پراكنده دارد . مكران را با آسانى بيشترى از ميزان فعلى مىتوان كشت و زرع كرد . چراگاههاى ممتاز متعدد براى شتر و گوسفند و بز دارد و نهال نخل و غله با آب كمى سبز مىشود . در مكران لهجه‌اى غير از بلوچى شمالى معمول است كه مىتوان آن را يكى از لهجه‌هاى فارسى مخلوط با كلمات هندى دانست .

جلگهء بلوچ

در بالاى مكران و سراسر امتداد بلوچستان خواه قسمت ايرانى يا كلاتى ناحيهء مرتفعى با 3000 تا 4000 پا ارتفاع واقع و به نام جلگهء بلوچ مشهور مىباشد . در شمال اين پرتگاه كه مقسم آبهاست رودخانه‌ها از جمله رودهاى بمپور ماشكيد از جانب دريا جارى است و سرانجام در هامون‌هاى بزرگ يا باتلاق فرومىريزد كه در مواقع مختلف سال گاهى به‌صورت درياچهء وسيع و گاهى نيز مرداب كم‌عمق ديده مىشود .

سرحد

در شمال جلگهء بلوچستان ايران ناحيهء كوهستانى سرحد واقع شده است كه در حقيقت امتداد رشته‌هاى بلند ارتفاعات جنوبى خراسان است . اين ناحيهء دورافتاده و غيرقابل نفوذ مدتها مورد توجه كاشفان اروپائى بوده ، پوتينگر و سن‌جان هر دو سعى نمودند كه به داخلهء آن رخنه كنند ، اما تلاش آنها به جائى نرسيد . بالاخره در سال 1885 سروان جنينگز « 1 » يكى از افسران مأمور حكومت هند نخستين كسى بود كه به جاهاى مرموز آن نفوذ و نامش را در نقشه داخل كرد . نام محلى آن نيك متناسب مردم ياغى يا كانون ياغىهاى بلوچى و افغانى و سيستانى است . برطبق شرح او آنجا مثل جلگهء كوهستانى 3500 تا 6000 پا ارتفاع دارد و با
هامش
( 1 ) -Jennings