خوشاب
در شش ميلى جنوب برازجان آبادى خوشاب واقع است و همانجائى است كه لشكريان ايران در جنگ سال 1857 به نيروى انگليسى كه تحت فرماندهى سر . جى . اوترام بودند در هشتم فوريه شبيخون زدند و اين يگانه حملهء آنها در آن نبرد كوتاه بود . قواى بريتانيا در دسامبر در جنوب بوشهر پياده شده بودند و با حملهاى ارگ ريشهر را گرفتند و از آنجا بوشهر را بمباران و اشغال كردند .
در سوم فوريه لشكر انگلستان شامل 2200 نفر انگليسى و 2000 سرباز هندى و بلوچ و 420 تن سوار هندى و دو توپخانهء سبك صحرائى و هيجده توپ بود . از طرف ديگر نيروى ايران به فرماندهى شجاع الملك مشتمل بر 5000 پياده و 800 سوار و 18 توپ در برازجان مستقر بودند و همين كه پيشروى سپاهى اوترام شروع شد ايشان اردوگاه و لوازم و اسلحه را براى حريف باقى گذاشته سراسيمه عقبنشينى كردند .
اوترام بعد از مصرف آتشبار ايرانيان ، چون واقف بود كه دنبال كردن فراريان نتيجه ندارد ، ترجيح داد كه از تعاقب ايشان خوددارى نمايد و خود را بيهوده در كتلهاى آن حدود گرفتار نكند ، پس به بوشهر مراجعت نمود . ايرانيها اين اقدام را شكست دشمن تعبير كردند و شبانگاه سوارهنظام ايران به اين ستون حمله كرد ، در حالىكه پياده نظام در خوشاب مانده بودند .
انگليسىها نيز بىدرنگ تصميم گرفتند كه جواب اين زورآزمائى را بدهند پس بامداد آينده بار ديگر نيروى ايران راه عقبنشينى پيش گرفت ، درحالىكه 700 نفر كشته دادند ، 16 نفر هم تلفات قواى انگليس بود .
سپس رودخانهء كارون ميدان جنگ شد كه در فصل ديگر شرح آن ماجرا خواهد آمد . شايد اصلا بهتر اين بود كه نيروى انگليس به بوشهر اعزام نمىگرديد مگر آنكه قصد ماندن در آنجا را داشتند ، غرض از اين نمايش نظامى فقط تسريع در امضاى قرارداد صلح پاريس بود كه در مارس همان سال اتفاق افتاد و هدف اصلى بهشمار مىرفت .
شيف
جادهء كاروانى معمولى از برازجان به بوشهر از طريق احمدى مىگذرد از ميان اراضى كه گود است و غالبا هم باتلاقى است و مشيله ناميده مىشود . اين