فصل بيست و دوم از شيراز به بوشهر
شيب نردبانى كوهستانى
از فصل امعان نظر دربارهء آثار عظيم ، اما ويران پرداختهء دست انسان ، اينك به يادداشتهاى سفر خود و شرح برخورد با عجايب شگفتانگيز طبيعت مىپردازم . حال ما از فلات مركزى ايران كه بين 4000 تا 6000 پا از سطح دريا ارتفاع دارد سرازير مىشويم و در اين مسير ابتدا از جاهائى مرتفع كه تا 7400 پا بلند است بالا مىرويم ، پس مىتوان تصور نمود كه پائين رفتن از طرف ديگر آن در ناحيهاى كه سى و پنج ميل عرض دارد و غالبا شامل ارتفاعاتى عظيم است لابد شيب فوقالعادهاى خواهد داشت .
اختلاف اقليمى مسير اين راه از لحاظ تغيير ناگهانى جنس علف و گياه و ميزان حرارت به همان اندازه زياد است كه از زمستانى يخبندان در انگلستان به تابستانى كه گرمتر از آن ممكن نباشد در عرض جغرافيائى خودمان وارد شويم .
اين سرازيرى بوسيلهء چهار رشته شيبهاى صخرهاى كه درست آن را به پلكان تشبيه كردهاند ، طى مىشود و از آنجا تنها حيواناتى باربر مانند شتر و الاغ و قاطر مىتوانند عبور كنند .
از نظر تودرتو و صعب العبور بودن هم بدون شك از سختترين معابر جهان است . در اينكه چنين راه بدى وسيلهء عمدهء رفتوآمد و يا حملونقل