معين كرد ، ولى چون راست به كاخ خشيارشا منتهى مىشود بعيد نيست كه در زمان او ساخته شده باشد ، هرچند كه ابنيهء قديمتر داريوش هم لابد پلكان داشته است .
رواق خشيارشا
درست در مقابل و به فاصلهء چهل و پنج پا از رأس پلكان خرابههاى هيبتآميز ساختمانى است كه از روى مضمون كتيبههاى ميخى كه بر آن است رواق يا شاهنشين خشيارشا بوده ، اين بنا شامل سه قسمت است :
يكى دروازهء عظيم كه با ستونهائى از پيكر گاو نر آراسته و روبروى جلگه واقع است ، ديگر تالار داخلى كه سقف آن بر چهار ستون بزرگ قرار داشته و باز دروازهء مشابهى كه بهطرف كوه باز مىشده است .
از بنا و نما و عظمت آن و همچنين متن كتيبه مىتوان اطمينان داشت كه اين ساختمان مختص موارد تشريفاتى و مخصوص ورود به تالار بزرگى بوده كه همين پادشاه قدرى آنطرفتر در آنجا ساخته بوده است . آنچه در اين درگاه بيش از هرچيز ديگر جلب نظر مىكند اين است كه اثر بارزى از هنر دورهء هخامنشى است كه از صنعت قديمتر آشورى مايه دارد و شايد هم از تالار نمرود يا خرسآباد اقتباس شده باشد و بر آن هيولاى دو گاو ديده مىشود كه دو قدم جلو آنها رو به تماشاگر بر دروازه حجارى گرديده ، درحالىكه پاهاى عقبى بر خلاف وضع آرامى كه پاهاى جلو دارند با هيبت تمام به پيش بلند شده است .
جهانگردان سابق اين حيوانات چهارپا را ستونهاى سنگى يكپارچه پنداشته بودند درصورتىكه با دقت وافى ملاحظه خواهد شد كه مركب از چهار سنگ جداگانه است . اندازهء آنها ارتفاع هيجده پا و طول نوزده پاست با جمع كل ارتفاع و دروازه كه اين پيكرهها در قسمت پائين آن است سى و پنج پا و طول بيست و يك پا و ضخامت شش پا و عرض راهرو بين آنها دوازده پاست .
سر حيوان كه در طرف راست تماشاگر است پاك از بين رفته و گردن حيوان در طرف چپ باقى است ، اما قسمت جلو آن بهطورى محو شده كه قابل تشخيص