صخرههائى محصور مىباشد رد مىشود كه از سطح آن رودخانهء پلوار مسير عميقى در خاك نرم براى خود فراهم ساخته است . در بين راه اين دره ده حاجىآباد است و بر ديوارهء سنگى سمت شمالى كه در حدود يك ميلى آنجا واقع است چند غار طبيعى به عمق و اندازهء قابل ملاحظهاى هست . يكى از اين غارها عموما به اسم شيخ على ناميده مىشود كه بدون ترديد از افراد زاهد مورد احترامى بوده كه در آنجا گوشهء انزوا اختيار كرده بود . آن محل ، تنگهء شاه سروان نيز خوانده مىشود ، پنج لوحهء چهارگوش در ارتفاع شش هفت پا از كف زمين بر تخته سنگ حجارى شده است كه دو تا كاملا پرداخته و شامل كتيبههاى معروف شاپور اول به دو زبان است كه در جلد اول ذكر نمودم و بنابر ترجمهء متن آن آقاى تامس اين فرض را كه دليل بارزى در صحت آن موجود نيست نموده است كه پادشاه مزبور كيش مسيحى داشته .
از قرار معلوم موريه نخستين كسى بود كه به درون آن غار رفت و كرپورتر هم اولين كسى است كه كتيبهها را استنساخ كرد ، سپس تصويرهائى از آن را فلاندن و كوست و بعدا هم استولزه فراهم ساختند و كليشههائى از آن در سال 1835 بوسيلهء سر . اى . استانوس مأمور انگليسى مقيم بوشهر به انگلستان رسيد كه كشف خطوط پهلوى آن هنوز به پايهء علمى نرسيده و با آنچه از خواندن ديگر كتيبههاى حاجىآباد مستفاد مىشود هنوز زود است كه عقيدهء خود را دربارهء مسيحى بودن آن پادشاه كه آقاى تامس ادعا نموده و يا مهارت تيراندازى او ( تير و كمان ) كه دكتر هوگ عنوان كرده است به رشتهء تحرير درآورم ، هرچند كه ظاهرا قول شخص ثانوى مورد تأييد بسيارى از دانشمندان مىباشد باز ترجيح مىدهم كه خويشتن را در پناه سپر بىاطلاعى كه عارى هم ندارد قرار دهم .
2 - حجارىهاى نقش رستم
بطورىكه در فصل سابق ذكر كردم از چاپارخانهء درهموبرهم پوزه به عزم ديدار هر دو دسته از آثار هخامنشى و ساسانى كه در انتهاى ديوارهء سنگى است و به نام حسين كوه معروف است حركت كردم .