دليلى هم هست كه هيجيك از آن دو بنا آتشگاه نبوده و چنين كارى اصلا دور از امكان مىنموده است .
به طبقه بالا با پلهاى از بيرون وارد مىشوند . اين قسمت غير از در ، راه يا شكافى با خارج نداشته است و بامى در بالا هست بدون اينكه راهى به آنجا باشد و بام هم محلى براى محراب آتش نداشته چون محدب بوده است . بهعلاوه شكل آتشگاههاى ايرانى كه هنوز باقى است و يا در حجارى و بر سكهها ديده مىشود به كلى تفاوت دارد و اندكى ترديد در ميان است كه هر دو برج بطورىكه در نقش رستم هم ديده مىشود صورت مقبره دارد و براى نگاهدارى تابوتهاى سنگين بوده است .
قبرهاى لىسين « 1 » كه در آسياى صغير پيدا شده بهخصوص مقبرهء تلمسوس « 2 » اعتبار اين عقيده را نيك نمودار مىسازد و لزومى هم ندارد كه مثل ديولافوا به اين اظهارنظر عجولانه مبادرت ورزيم كه آرامگاه مرغاب مال كمبوجيه ( كبوجيه ) پدر كوروش است . راه درگاه كه به قسمت درونى باز مىشود از ديوارى است كه هنوز باقى است و بقيهء پلكان هم در پائين آن ديده مىشود . تمام بنا 42 پا و سه اينچ ارتفاع و 23 پا و سه اينچ مكعب است و جرزها از همان قبيل است كه در تخت سليمان هست و بهجاى ملاط با بستها بههم پيوسته است و از همان قسم سوراخهائى - شايد به قصد تزئين - دارد كه در برج نقش رستم ديده مىشود .
3 - ستون حاوى كتيبه
در همين فاصله به سمت جنوب بناى سومى است كه يك ستون بلند سنگى يا ستونى از سنگهاى تراشيده است ارتفاع آن 18 پا و يك طرفش توخالى است . از قرار معلوم براى بالا بردن وسايل ساختمانى ( كه شايد در ساختن ديوارها بهكار رفته است ) بوده . در قسمت بيرونى بنا هم در چهار سطر تحتانى از قول كوروش : « ادام كوروش خشايثيا هخامنىشيا » به زبانهاى پارسى و عيلامى و آشورى نقش شده است به اين مضمون : « من كوروش هستم شهريار
هامش
( 1 ) -Lycian- ليكى ؟
( 2 ) -Telmessuce