روعاد ( آرادوس ) عبور مىكرد و اين خط سيرهاى مختلف را كارشناسان بحرى متعدد پيشنهاد كردهاند . راهآهن در جهت شرقى تا جلگهء فرات خواهد رسيد ، خواه از طريق حلب در شمال يا پالميرا در جنوب و بعد از وصول به حوزهء فرات از سمت راست اين رودخانه تا بصره امتداد مىيابد و به كويت در كنار خليج فارس منتهى مىشود كه جمعا در حدود 1000 ميل است . يا آنكه از فرات در جهت شرقى به دجله مربوط و وارد منطقهء بغداد مىگردد كه در آنجا ساختمان پل ضرورى مىشود و از اين محل هم به سمت جنوب بصره يا كويت منتهى خواهد گرديد .
اين بود بطور خلاصه آنچه كميتهء اختصاصى به پارلمان پيشنهاد كرد و در مجلدات مذكور در فوق مطرح شده است . حداقل هزينه چنين راهآهنى را 000 ، 000 ، 6 ليره برآورد كردهاند و حداكثر مخارج با خطى كه بنابر ميزان اروپائى چهار پا و هشت اينچ عرض و يا مطابق ميزان هندوستان پنج پا و شش اينج پهنا داشته باشد از 000 ، 500 ، 8 تا 000 ، 000 ، 10 ليره خواهد شد . از بصره يا كويت و به احتمال قوى در محل ثانوى بواسطهء ساحل بسيار مساعد كه دارد بوسيلهء كشتى تا كراچى و يا بنابر پيشنهاد بعض ديگر تا دماغهء جاسك ارتباط برقرار و از اين نقطه با كشيدن خط آهن از طريق كرانهء مكران با كراچى رابطه حاصل مىشود . اين بوده است جريان اجمالى چند نقشه كه به منظور ايجاد راه نزديكترى از طريق خشكى تا هندوستان توصيه شده است و خبرگان متعدد و طرفداران معتبرى از آن حمايت نمودهاند و در ده سال از 1870 تا 1880 توجه عام را به نحو تام جلب كرده بوده است .
موانع اين نقشه -
حقيقت امر اين است كه نه توجه سرشارى كه اين طرح برانگيخته بود و نه آثار كتبى وزينى كه پديد آورده ، هيچكدام مانع از بين رفتن كامل آن نشده است ، بنابراين مىتوان استنباط نمود كه چنين نقشهاى هيچ زمينه ندارد . جاذبهء ظاهرى آنكه با جامهء وطنپرستى نيز آراستهاند ذهن بسا كسان را مجذوب كرده بود و بايد اعتراف نمايم كه خودم نيز بدون اينكه به كنه كار توجه