جنگ خارجى بهانهاى براى مصادرهء سرمايهء آنها نشود . در اينكه چه نقشههاى نافع قبلى فقط به اين سبب ضايع شده است كه دولت ايران به دادن هيچگونه ضمانتى حاضر نشده بوده است از آنچه تاكنون گفتهام نيك استنباط مىشود .
از طرف ديگر هم فهرست طولانى استمدادهاى مالى بىثمر از سرمايهداران خارجى نشان مىدهد كه در نظر اروپا راهآهن نيز مانند ديگر پروژهها امكان تجارتى را نويد نمىدهد .
كميابى اجناس محلى -
بايد گفت كه اين وضع فقط ناشى از بىاعتمادى نسبت به وجود سود تجارتى خود آن سرزمين نيست كه محل تأسيس خط آهن خواهد بود ، بايد تمام وسايل كار و دستگاهها و ابزار سنگين بخصوص وسايل فلزى همه با هزينهء هنگفت از خارجه وارد و اگر از راه شمال برسد دوچار سختگيرى گمركخانهء روس بشود و در داخله هم در صورت امكان بر پشت شتر و قاطر حمل گردد ، مگر آنكه طرح امريكائى مورد پسند افتد و اجناس به تدريجى كه خط كشيده مىشود از كرانهء دريا به جلو حمل شود . بايد اعتراف كنم كه از خواندن شرح ذيل نوشتهء شخصى كه خود را پرسيكوس قلمداد كرده بود سخت دوچار حيرت شدم :
« اسباب و شرايط ديگرى هم هست كه ساختن راهآهن را در ايران تسهيل مىكند مانند سنگهاى فراوان براى زيرسازى خط سير دائمى و چوب جهت تهيهء تراورس و فلزات اگر معادن مملكت را استخراج كنند احتياجى به وارد كردن آهنآلات از خارجه نخواهد بود . »
مفاد اطمينانبخش دو سطر آخر كه به خط درشت آوردهام بايستى ناشى از اطلاعات اختصاصى نويسنده از نتيجهء كار « شركت معادن » باشد كه اكنون به قصد بهرهبردارى از منابع معدنى ايران مشغول اقداماند ، ولى اين قبيل اظهارنظرهاى بىتأمل سبب نادانى و آشوب فكرى خارجىها راجع به آن سرزمين مىشود .
در اين مورد خاص ايران به نداشتن وسايل عمومى كار ، مانند چوب و تا آنجائى كه از كاوشهاى قبلى برمىآيد زغالسنگ مناسب براى تأمين احتياجات