اسلحهء سبك در قورخانهء تهران واقع در مجاورت دروازهء ميدان توپخانه ساخته مىشود « 1 » .
قورخانه -
من از قورخانهء تهران بازديد كردم . در آنجا دو افسر اتريشى از من استقبال و مرا به بخشهاى متعدد كه كارگران مشغول كار بودند ، و مشرف به محوطهء باغ بود هدايت كردند . قرار بود همانروزها پادشاه هم به رسم سالانه از زرادخانه بازديد كند . ازاينرو همهچيز پاك و پاكيزه مىنمود . در اين محل يك كارخانهء فلزسازى هست كه مجسمه و اسباب تزئينى به سبك اروپائى براى باغها و منازل مىسازد و همچنين كارخانهء تفنگسازى كه از فرانسه خريدارى شده بود ، و سرپرست اتريشى داشت و غرفههائى براى ساختن زين و برگ و ركاب و كمربند از چرم همدان . بعلاوه ابزار موسيقى و شمشير كه در مواقع جشن و رژه به كار مىرود . بهترين تيغهها از پولاد روسى است . مىگفتند آن دستگاهها سيصد كارگر دارد ، ولى چنين مىنمود كه عدهء محدودى از آن جماعت در اين بنا حاضر بودند . وقتى كه من جسارت ورزيده سبكى جنس مصنوعات آنها را خاطرنشان كردم جواب مشترك اين بوده است كه اين اجناس فقط براى تمرين است ، مصنوعات مرغوب براى مصرف اضطرارى در انبارهاست . در اينكه خاصيت جنگاورى لشكرى كه بهندرت اسلحهء مؤثر جنگى ديده است و با آن آشنائى كافى ندارد تا چه اندازه است ، خوانندگان خود با حدس و قياس درخواهند يافت .
سرباز ايرانى و اسلحهء او -
در موارد گوناگون وقتى كه حرف نيروى نظامى ايران به ميان آمده است غالبا اسمى هم از تفنگ آنها بردهام و معلوم گرديد كه نه فقط جنسا كهنه و قديمى است ، بلكه خيلى هم كثيف و فرسوده است . سربازها چنان كه شايسته است نسبت به اسلحهء خود احترام و مباهات وافى ندارند . سرهنگ استيوارت نقل كرده است كه آنها تفنگ خود را بر نهر نهاده از آن عبور مىكردند .
شنيدهام وقتى كه تفنگهاى فشنگى در ايران متداول شد ، بعد از خالى شدن تير
هامش
( 1 ) - قورخانهء تهران در زمان حاجى ميرزا آقاسى صدر اعظم درويش مسلك محمد شاه ساخته شده است . آن عالىجناب عشق فراوانى به كارهاى بديع داشت .