8429
من غلب عليه الهزل فسد عقله .
هر كه غلبه كند بر أو بازى فاسد شود عقل أو .
8430
من غلبت عليه الغفلة مات قلبه .
هر كه غلبه كند بر أو غفلت بميرد دل أو .
8431
من كثر لومه كثر عاره .
هر كه بسيار باشد سرزنش أو بسيار باشد عار أو ، و « عار » چيزى را گويند كه بسبب أو عيبى لازم شود ، ومراد اينست كه هر سرزنشى كه كسى را كنند عاريست از براي أو وسبب نقص وعيبى شود در أو ، پس كسى كه سرزنش أو بسيار شده عار أو بسيار باشد ، پس بايد كه آدمي تا تواند كارى نكند كه مردم أو را بر آن سرزنش كنند ، وممكن است كه مراد به « سرزنش أو » سرزنش كردن أو باشد ديگرى را ، ومراد اين باشد كه هر كه بسيار شود سرزنش أو مردم را بسيار شود عيب وعار أو ، چنانكه قبل از اين مذكور شد كه هر كه سرزنشى كند كسى را بر چيزى مبتلا شود أو خود بآن .
8432
من كثر مزحه قلّ وقاره .
هر كه بسيار شود مزاح كردن أو كم شود وقار أو .
8433
من اعتزّ بالحقّ أعزّه الحقّ .
هر كه عزّت جويد بحقّ عزيز گرداند أو را حقّ ، مراد به « حقّ » حقّ تعالى است وبه « عزّت جستن باو » عزّت جستن باطاعت وفرمانبردارى أو ، يا هر أمر حقّى وبه « عزّت جستن باو » عزّت جستن باقامت ويارى آن « 1 » ، وبه « عزيز گردانيدن آن أو را » عزيز كشتن أو بسبب آن ، وممكن است كه مراد بحقّ اوّل هر امر حقّى باشد وبدويم حقّ تعالى باشد .
هامش
( 1 ) كذا بخطّه ( ره ) صريحا ، پس شايد صحيح « باعانت ويارى آن » است .