هر كه بد باشد عقد أو يعنى نيّت وقصد أو شاد گرداند فقد أو ، يعنى ناياب شدن أو يعنى شاد گرداند مردم را مرگ أو .
8315
من ساء عزمه رجع عليه سهمه .
هر كه بد باشد عزم أو برگردد بر أو سهم أو ، يعنى تير أو يعنى هر تير بلائي كه در خاطر داشته باشد كه بديگرى اندازد بر گردد وبر أو خورد وأو خود بآن گرفتار شود .
8316
من خالف علمه عظمت جريمته واثمه .
هر كه مخالفت كند علم خود را بزرگ باشد جريمهء أو واثم أو ، « جريمه » بمعنى گناهست و « إثم » نيز بهمان معنيست وتأكيدست ، ومراد اينست كه بدى را كه كسى دانسته كرده باشد بزرگترست گناه أو از كسى كه ندانسته كرده باشد .
8317
من ساءت سجيّته سرّت منيّته .
هر كه بد باشد سجيّت أو يعنى خوى أو ، شاد گرداند مردم را منيّت أو يعنى مرگ أو .
8318
من طالت غفلته تعجّلت هلكته « 1 » .
هر كه دراز كشد غفلت أو تعجيل كند هلاك أو ، يعنى زود هلاك گردد بهلاكت معنوي .
8319
من طالت فكرته حسنت بصيرته .
هر كه دراز كشد فكر أو نيكو شود بينائى أو .
8320
من شرفت همّته عظمت قيمته .
هر كه بلند باشد همّت أو عظيم باشد قيمت أو ، « همّت » بمعنى عزم است
هامش
( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « الهلكة محرّكة الهلاك » ودر منتهى الإرب گفته : « هلكه محرّكة نيستى » .