سعى وتلاش از براي هر يك وأكثر آنها حاصل نمىشود واندوه آن خود ظاهرست ، وآنچه حاصل شود در محافظت آن نيز ودفع ضرر حاسدان وطالبان آن شغل وكار اندوههاى بسيار باشد پس اگر كسى خواهد كه از آنها فارغ باشد بايد كه فكر وانديشهء كارى بغير آنچه ضروري باشد بخود راه ندهد .
8079
من سلا عن الدّنيا أتته راغمة .
هر كه فراموش كند دنيا را ودست بردارد از آن بيايد أو را دنيا بخاك مالنده بيني خود را يعنى ذليل وخوار ، باعتبار اين كه بىسعى وتلاش أو بپيش أو آمده .
8080
من تعاهد نفسه بالمحاسبة أمن فيها المداهنة .
هر كه باز رسد بنفس خود بمحاسبه أيمن گردد در آن از مداهنه ، « مداهنه » بمعنى سهل انگاريست ومراد اينست كه هر كه بحساب نفس خود برسد أيمن گردد از اين كه در آن مداهنه باشد ودر أمور دينيّه وتكاليف شرعيّه سهل انگارى كند ، زيرا كه كسى كه داند كه بحساب أو مىرسند وبازخواست ميكنند مداهنه نمىكند بخلاف اين كه محاسبهء أو نكنى كه پروائى نخواهد داشت از تو وسهل انگارى خواهد كرد .
8081
من يعط باليد القصيرة يعط باليد الطويلة .
هر كه عطا كند بدست كوتاه ، يعنى دست كوتاه خود عطا كرده شود بدست بلند ، يعنى بقدرت حقّ تعالى ، واستعمال « دست » در بارهء حقّ تعالى بمعنى قدرت مجازيست شايع ، ودر قرآن مجيد نيز واقع شده چنانكه فرموده : «
إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما
دست خدا بالاتر از دستهاى ايشانست » .
8082
من صنع العارفة الجميلة حاز المحمدة الجزيلة .
هر كه بكند احسان نيكو جمع كند ستايش عظيم را ، يعنى خلق أو را مدح وثنا كنند ونزد خدا نيز چنان باشد .