7647
من اختبر اعتزل .
هر كه آزمايش كند گوشهگيرى كند ، يعنى هر كه آزمايش كند مردم را ظاهر مىشود بر أو اين كه اختلاط وآميزش با أكثر ايشان بغير زيان وخسران ثمرهء ندارد پس كنار جويد از ايشان وگوشهگيرى گزيند .
7648
من حسن ظنّه اهمل .
هر كه نيكو باشد گمان أو اهمال كند ، يعنى هر كه نيكو باشد گمان أو بمردم وهمه كس را راست وبىمكر وحيله داند اهمال كند در أمور ومعاملات خود واهتمام نكند در محكم كردن آنها وعاقبت زيان وخسران يابد .
7649
من ساء ظنّه تأمّل .
هر كه بد باشد گمان أو تأمّل كند ، يعنى بد باشد گمان أو بمردم تأمّل كند در كارها ومعاملات خود وسعى كند در محكم كردن آنها كه مبادا از كسى فريب خورد ، ومراد از اين دو فقرهء مباركه اينست كه بهر كس گمان نيكو نبايد داشت واعتماد بر راستى ودرستى أو پيش از آزمايش نبايد كرد بلكه بد گمان بايد بود نه باين معنى كه حكم ببدى أو بايد كرد بلكه باين معنى كه احتمال بدى ومكر وحيلهء أو بايد داد زيرا كه بسيارى از مردم چنين باشند پس هرگاه در هر كسى اين احتمال بدهد تأمّل كند در معاملات خود با هر كس واهتمام كند در محكم كردن آنها تا از فريب آنها بقدر مقدور أيمن گردد .
7650
من عمل بالحقّ غنم .
هر كه عمل كند بحقّ غنيمت يابد ، يعنى هر گاه كسى آنچه گويد يا كند حق باشد نفع برد وزيان وخسران نكند ، زيرا كه زيان وخسرانى اگر در آن باشد زيان دنيوي باشد وهرگاه بحقّ آن زيان بكشد همهء آن نفعست نه زيان .